SpaceX groeit uit tot hoeksteen van Amerikaans raketafweersysteem Golden Dome

Op het jaarlijkse Space & Missile Defense Symposium in Huntsville, Alabama, wordt deze week duidelijk hoe snel de rol van SpaceX in de Amerikaanse defensie is veranderd. Het bedrijf was jarenlang vooral bekend als lanceerder van militaire satellieten met zijn herbruikbare raketten. Inmiddels bouwt SpaceX ook de satellietennetwerken en communicatiesystemen die de ruggengraat moeten vormen van Golden Dome, het Amerikaanse plan voor een gelaagd raketafweersysteem.

Miljarden voor een nieuw satellietennetwerk

De Amerikaanse Space Force kende SpaceX de afgelopen maanden contracten toe met een gezamenlijke waarde van ongeveer 8,1 miljard dollar. In mei ging 2,29 miljard dollar naar de bouw van het Space Data Network: een beveiligd communicatiesysteem in een lage baan om de aarde dat data moet doorsluizen tussen militaire sensoren, commandosystemen en wapens. Een werkend prototype moet er voor eind 2027 staan, een strak schema dat vooral haalbaar leek voor een bedrijf dat al beschikt over eigen satellieten, optische communicatieapparatuur en een hoog productietempo. Enkele dagen later volgde een tweede contract van 4,16 miljard dollar, voor de bouw van een eerste groep satellieten voor het Airborne Moving Target Indicator-programma (AMTI). Deze satellieten moeten vliegtuigen en andere luchtdoelen vanuit de ruimte continu volgen, een taak die tot nu toe vooral door verkenningsvliegtuigen werd uitgevoerd. Eind juli kwam daar een order van 1,6 miljard dollar bij voor achttien lanceringen met de Falcon 9-raket, bedoeld om satellieten voor sensor- en doelopsporing de ruimte in te brengen. Deze aanbesteding werd in ongeveer twee maanden afgerond, opvallend snel voor een order van deze omvang.

Eén bedrijf, alle onderdelen

SpaceX presenteerde vorige week in zijn eerste kwartaalrapportage als beursgenoteerd bedrijf de militaire tak Starshield als een van de snelst groeiende onderdelen van het bedrijf, met ruim 6 miljard dollar aan meerjarige overheidscontracten voor militaire communicatie- en sensornetwerken. Door het Space Data Network en AMTI onder deze noemer te scharen, laat SpaceX zien dat het beide programma's als onderdeel van één militaire architectuur beschouwt. Het bedrijf bouwt de satellieten zelf, maakt de communicatieapparatuur en verzorgt ook de lancering. Werk dat traditioneel over meerdere toeleveranciers werd verdeeld, gebeurt bij SpaceX onder één dak. Dat maakt het mogelijk om productie, lanceerschema's en de opbouw van het satellietennetwerk nauwkeurig op elkaar af te stemmen, iets waar traditionele defensiebedrijven vaak moeite mee hebben omdat zij satellieten en lanceringen bij verschillende partijen moeten inkopen.

Pentagon houdt oog op concurrentie

Toch wil het Pentagon niet afhankelijk worden van één leverancier. Vorige week kende de Space Force in een tweede aanbestedingsronde voor AMTI in totaal 615 miljoen dollar toe aan Rocket Lab, Systems & Technology Research en een derde, nog niet genoemd bedrijf. Dat bedrag is een fractie van wat naar SpaceX ging, maar moet volgens de Space Force zorgen voor alternatieve technieken en een breder aanbod van leveranciers. "De kern van deze tweede aanbesteding is het spreiden van onze mogelijkheden, zodat we niet afhankelijk zijn van één technische oplossing", zei kolonel Ryan Frazier, waarnemend hoofd van het programma voor ruimtegebaseerde sensoren en doelopsporing, bij de bekendmaking. Voor Amerikaanse defensiefunctionarissen blijft haast voorlopig zwaarder wegen dan spreiding: met een deadline van eind 2027 voor het Space Data Network is er weinig ruimte voor ontwikkelingsrisico's, en dat pakt vooralsnog in het voordeel van SpaceX uit.