SpaceX-lancering tovert gloeiende 'kwal' in de lucht boven de VS

Het was nog vroeg in de ochtend toen bewoners van de Amerikaanse oostkust een ongewoon lichtverschijnsel aan de hemel zagen. Om 6.33 uur lokale tijd steeg een Falcon 9-raket van SpaceX op vanaf lanceercomplex 40 op Cape Canaveral in Florida. Omdat de zon nog laag stond, viel er zonlicht op de uitdijende uitlaatgassen van de raket, hoog in de dampkring. Dat zorgde voor een enorme, helder oplichtende wolk die leek op een kwal die door een donkere zee zwemt. Het effect, dat onder ruimtevaartliefhebbers bekendstaat als het 'jellyfish-effect', is te zien bij lanceringen rond zonsopgang of zonsondergang en was tot ver in de omtrek te zien.

Bevoorradingsmissie voor het ISS

Achter het spektakel ging een serieuze klus schuil. De raket bracht een Dragon-ruimtevaartuig naar een hoge baan om de aarde, op weg naar het Internationale Ruimtestation (ISS). Het ging om de 35e commerciële bevoorradingsmissie die SpaceX namens de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA uitvoert. Dragon-capsules worden na gebruik meestal hergebruikt, net als de onderste trap van de Falcon 9-raket, die na de lancering terugkeert naar de aarde om opnieuw te worden ingezet. Dat hergebruik maakt dit type lancering een stuk goedkoper dan traditionele, wegwerpbare raketten.

Aan boord van Dragon zat onder meer de laatste set van de zogeheten IROSA-zonnepanelen, nieuwe oprolbare zonnepanelen die het ISS van meer stroom moeten voorzien. Ze worden later dit najaar aan de buitenkant van het station gemonteerd.

Medische experimenten in de ruimte

Opvallender is misschien wel de wetenschappelijke lading. Een van de experimenten onderzoekt of kunstmatige retina's, de lichtgevoelige laag achterin het oog, gemaakt kunnen worden in de gewichtloosheid van de ruimte. Op aarde is de zwaartekracht een obstakel bij het precies opbouwen van dit soort weefsel; in een omgeving zonder zwaartekracht lukt dat mogelijk beter. De techniek zou op termijn kunnen helpen bij het herstellen van bepaalde vormen van blindheid.

Daarnaast gaan onderzoekers aan de slag met driedimensionale modellen van hartweefsel, waarmee medicijnen efficiënter getest kunnen worden tijdens toekomstige ruimtemissies. Ook reizen er zogeheten brein-organoïden mee: miniatuurmodellen van hersenweefsel, gekweekt uit cellen. Wetenschappers hopen daarmee nieuwe aangrijpingspunten te vinden voor de behandeling van aandoeningen als Alzheimer, Parkinson en multiple sclerose. Een laatste experiment bestudeert hoe een nieuw type glas zich vormt onder gewichtloosheid, wat relevant kan zijn voor toekomstige materiaaltechnologie.