Ruimtevaart › Herbruikbare raketten
Lanceerbedrijf SEOPS breidt rideshare-missies uit vanwege grote vraag
Het Amerikaanse lanceerbedrijf SEOPS voegt een tweede gedeelde raketlancering toe aan zijn planning, nog geen drie maanden na de eerste aankondiging. De nieuwe missie, Waymaker-1, brengt begin 2028 satellieten van meerdere klanten tegelijk naar de ruimte. Achter de uitbreiding zit een groeiende vraag van satellietbouwers die naarstig op zoek zijn naar alternatieven, nu SpaceX zijn eigen rideshare-programma dreigt af te bouwen.
SEOPS kocht in mei al een volledige Falcon 9-lancering voor een missie naar een zonsynchrone baan, inmiddels Waymaker-2 genoemd en gepland voor eind 2028. Die vlucht bleek zo populair dat hij nu al voor meer dan negentig procent volgeboekt is, zegt SEOPS-president Evan Hoyt. Dat succes was voor het bedrijf reden om meteen door te pakken. Op 17 augustus kondigde SEOPS Waymaker-1 aan: een rideshare-missie die begin 2028 vertrekt en satellieten aflevert in een baan met een gemiddelde inclinatie, geschikt voor een breed scala aan toepassingen zoals aardobservatie en communicatie.
Een raket met een tweede bestemming
Voor Waymaker-1 gebruikt SEOPS een Falcon 9 die het bedrijf al in november 2024 had gereserveerd voor een heel andere missie: Darkstar-1, een lancering naar een geostationaire baan. Die vlucht stond gepland voor eind 2028, maar volgens Hoyt loopt de vraag naar dat soort missies achter op het aanbod. "De wachtlijst voor GTO is er en groeit, maar de meeste programma's lopen vertraging op", aldus Hoyt. Hij verwacht dat een geostationaire rideshare-missie pas in 2029 klaar is voor lancering. Door de gereserveerde raket nu voor Waymaker-1 in te zetten, kan SEOPS alvast een groot deel van de actuele vraag bedienen, terwijl het Darkstar-programma verder kan rijpen.
Zorgen over SpaceX als vaste partner
De uitbreiding van SEOPS past in een bredere trend in de ruimtevaartindustrie. Meerdere brancheorganisaties melden dat SpaceX na eind 2028 of begin 2029 geen nieuwe reserveringen meer aanneemt voor zijn eigen rideshare-vluchten op de Falcon 9. Veel satellietoperators leunen juist op die missies voor een betaalbare en regelmatige toegang tot de ruimte. SEOPS was zelf ook een van de bedrijven die satellieten op die SpaceX-vluchten liet meeliften. Nu die optie op termijn wegvalt, ontstaat er ruimte voor tussenpartijen als SEOPS. Ook het Duitse Exolaunch, dat honderden kleine satellieten op SpaceX-missies heeft geboekt, kondigde in mei aan twee eigen Falcon 9-lanceringen te hebben gekocht voor 2027 en 2028.
Klanten moeten vooruit plannen
Volgens Hoyt groeit de vraag naar lanceercapaciteit in een lage baan om de aarde nog altijd. Dat betekent wel dat klanten hun lanceringen jaren van tevoren moeten vastleggen, ook als ze nog niet precies weten welke satelliet ze willen meesturen. "We zeggen: je moet een stukje vóór op je verkoopcurve zitten", legt hij uit. Klanten reageren volgens hem niet in paniek, maar zijn wel bereid eerder te boeken dan voorheen. SEOPS wil in de toekomst een vaste reeks Waymaker-missies aanbieden en daarbij niet alleen op de Falcon 9 leunen. Het bedrijf voert al gesprekken met andere lanceerbedrijven, zonder namen te noemen, om ook op andere raketten dedicated rideshare-vluchten te organiseren.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Nu SpaceX zijn eigen rideshare-dienst mogelijk gaat afbouwen, ontstaat er ruimte voor tussenpartijen die zelf raketten inkopen en volboeken met satellieten van meerdere klanten. Dat kan de toegang tot de ruimte voor kleine en middelgrote satellietbouwers op de langere termijn juist stabieler en voorspelbaarder maken, al moeten klanten wel steeds verder vooruit plannen.
- Rideshare-missie
- Een raketlancering waarbij satellieten van meerdere klanten samen meeliften, waardoor de kosten per satelliet lager uitvallen.
- Geostationaire baan (GTO)
- Een baan op grote hoogte boven de evenaar waarin een satelliet even snel meedraait als de aarde zelf, veel gebruikt voor communicatiesatellieten.
- Zonsynchrone baan
- Een baan om de aarde die satellieten elke dag op hetzelfde lokale tijdstip over een gebied laat vliegen, populair voor aardobservatie.
- Baaninclinatie
- De hoek tussen het baanvlak van een satelliet en de evenaar van de aarde; deze hoek bepaalt welk deel van de aarde de satelliet kan waarnemen of bereiken.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.