RuimtevaartHerbruikbare raketten

Satellietbedrijven leggen lanceercapaciteit vast in krappe raketmarkt

· Bijgewerkt 17 augustus 2026, 01:10 · 2 min leestijd

Herbruikbare raketten
Beeld: SpaceNews

Door een tekort aan beschikbare raketten leggen satellietbedrijven steeds vaker lanceringen vast tot jaren vooruit. Bedrijven als AST SpaceMobile, HawkEye 360 en Spire Global vertellen investeerders nadrukkelijk dat ze verzekerd zijn van een plek op een raket, ook al is niet altijd duidelijk wanneer die precies vertrekt.

Satellietbedrijven hebben het steeds drukker met het veiligstellen van lanceercapaciteit. Tijdens de kwartaalcijfers van de afgelopen week benadrukten meerdere Amerikaanse ruimtevaartbedrijven dat ze al raketplekken hebben geboekt tot ver in de toekomst. De achtergrond: een herbruikbare raket zoals de Falcon 9 van SpaceX is populair, maar het aanbod aan lanceervoertuigen wereldwijd blijft achter bij de vraag.

AST SpaceMobile rekent op tien lanceringen

Het duidelijkste voorbeeld is AST SpaceMobile, dat een satellietconstellatie bouwt waarmee gewone smartphones straks rechtstreeks met satellieten kunnen bellen en internetten. Dat heet direct-to-cell-technologie. Het bedrijf moet nog ongeveer 45 satellieten de ruimte in krijgen om zijn eerste netwerk compleet te maken. Volgens topman Scott Wisniewski heeft AST SpaceMobile inmiddels tien lanceringen geboekt bij twee verschillende raketaanbieders, met als doel elke maand tot anderhalve maand een nieuwe lancering. Toch loopt de planning vertraging op. Op 28 mei explodeerde een New Glenn-raket van Blue Origin, waardoor AST SpaceMobile de start van zijn commerciële dienst met drie tot zes maanden moest uitstellen, tot begin 2027. Zolang New Glenn aan de grond blijft, moet het bedrijf vooral varen op de Falcon 9, die met drie satellieten per vlucht wel een stuk minder lading meeneemt dan de acht die op een New Glenn passen. Ook de Vulcan-raket van United Launch Alliance, ooit genoemd als alternatief, vloog sinds februari niet meer na een probleem met een van de vaste stuwraketten. AST SpaceMobile onderzoekt daarom zelfs overnames of samenwerkingen om minder afhankelijk te worden van externe raketbouwers.

Onzekerheid over meerituritten van SpaceX

Andere bedrijven die vooral gebruikmaken van goedkope rideshare-missies van SpaceX, waarbij tientallen satellieten van verschillende klanten samen meeliften op één raket, willen ook zekerheid voor de langere termijn. HawkEye 360, dat satellieten voor radiodetectie exploiteert, meldde dat het tot en met 2028 verzekerd is van lanceercapaciteit. Topman John Serafini noemt de periode daarna wel een punt van zorg: in de sector leeft het gevoel dat SpaceX zijn populaire Transporter- en Bandwagon-rideshareprogramma's op termijn kan afbouwen of stopzetten. Het bedrijf kijkt daarom nu al naar alternatieve raketbouwers zoals Firefly Aerospace, Stoke Space en Rocket Lab. Ook Spire Global, dat kleine observatiesatellieten in een lage baan om de aarde brengt, zegt tot 2028 verzekerd te zijn van lanceerruimte. Volgens topvrouw Theresa Condor kan het bedrijf daardoor op eigen tempo capaciteit blijven toevoegen, ook in een markt waar raketten schaars zijn. De trend laat zien dat lanceercapaciteit voor satellietbedrijven een net zo belangrijk onderhandelingspunt is geworden als de satellieten zelf: wie geen plek op een raket heeft geboekt, loopt het risico jarenlang aan de grond te blijven staan.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? Nu grote spelers als Blue Origin en ULA kampen met tegenslagen, wordt toegang tot een raket een schaars goed. Bedrijven die tijdig lanceercapaciteit vastleggen, houden grip op hun eigen groeitempo; wie dat niet doet, riskeert dat zijn satellieten jarenlang op de grond blijven staan. Dit versterkt de positie van SpaceX, maar jaagt tegelijk de opkomst van nieuwe raketbouwers aan.

Herbruikbare raket
Een raket waarvan onderdelen, zoals de eerste trap, na een lancering worden teruggehaald en opnieuw gebruikt, wat lanceringen goedkoper maakt.
Rideshare-missie
Een raketlancering waarbij satellieten van meerdere klanten samen meeliften, waardoor een enkele lancering goedkoper wordt voor elke afzonderlijke klant.
Direct-to-cell
Technologie waarmee gewone smartphones rechtstreeks kunnen verbinden met satellieten, zonder aparte satelliettelefoon of extra apparatuur.
Lage baan om de aarde
Een baan op enkele honderden kilometers hoogte, veel gebruikt door kleine satellieten en constellaties vanwege de lage lanceerkosten en korte signaalvertraging.
Satellietconstellatie
Een netwerk van meerdere, vaak identieke satellieten die samen wereldwijde dekking bieden voor bijvoorbeeld internet of communicatie.
Vaste stuwraket
Een raketonderdeel met vaste (niet-vloeibare) brandstof, vaak gebruikt om extra stuwkracht te leveren tijdens de lancering.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over Herbruikbare raketten