RoboticaHumanoïde robots

Nieuw controlesysteem leert robots kruipen, radslaan en salto's maken

· Bijgewerkt 12 augustus 2026, 20:52 · 2 min leestijd

Humanoïde robots
Beeld: Interesting Engineering

Onderzoekers van het RAI Institute en Boston Dynamics hebben een trainingsmethode ontwikkeld waarmee robots ingewikkelde bewegingen zoals een legerkruip, radslag of salto aanleren op basis van menselijke bewegingsdata. Het systeem, ZEST genoemd, heeft daar maar één trainingsronde per robot voor nodig in plaats van aparte trainingen per vaardigheid.

Robots die net zo lenig bewegen als mensen: het is al jaren een droom van robotica-onderzoekers. Meestal moet voor elke nieuwe vaardigheid, van lopen tot een radslag maken, een aparte besturing worden geprogrammeerd en fijngeslepen. Dat kost veel tijd en rekenkracht. Onderzoekers van het Amerikaanse RAI Institute en Boston Dynamics presenteren nu een alternatief: Zero-Shot Embodied Skill Transfer, kortweg ZEST. Het systeem leert een robot in één trainingsronde tientallen verschillende bewegingen tegelijk, van kruipen tot breakdance-moves.

ZEST maakt gebruik van reinforcement learning, een trainingsmethode waarbij een computerprogramma via vallen en opstaan leert welke acties tot succes leiden. De robot krijgt geen kant-en-klare instructies, maar oefent in een simulatie net zolang tot een beweging lukt. Bijzonder aan ZEST is dat het leert van drie soorten bronmateriaal: motion capture-opnames van bewegende mensen, gewone videobeelden van één camera, en handgemaakte animaties. Menselijke bewegingen worden via een techniek die kinematische retargeting heet, omgezet naar een vorm die een robotlichaam kan uitvoeren. Animaties zijn vooral handig voor bewegingen die mensen niet kunnen maken, zoals een salto voor een vierpotige robot.

Trainen met een onzichtbare hulphand

Om robots niet te laten vastlopen op de moeilijkste stukken van een beweging, gebruikt ZEST een vorm van adaptief trainen. Het systeem knipt elke beweging op in korte stukjes en houdt bij waar de robot het vaakst faalt. Die lastige stukjes krijgt de robot vervolgens vaker te oefenen, terwijl makkelijkere onderdelen niet helemaal worden losgelaten. Daarnaast krijgt de robot tijdens het leren een virtuele steun in de rug: een soort onzichtbare hand die bij lastige, dynamische bewegingen bijstuurt en die hulp geleidelijk afbouwt naarmate de robot beter wordt. Ook is er extra aandacht besteed aan de gewrichten van de robot, zoals enkels, knieën en heup, die in de simulatie realistischer worden nagebootst inclusief zaken als motorverzadiging en wrijving. Dat maakt de overstap van simulatie naar een echte robot betrouwbaarder.

Getest op Atlas, G1 en Spot

Het onderzoeksteam testte ZEST op drie bekende robots: de mensvormige humanoïde robot Atlas van Boston Dynamics, de G1 van het Chinese Unitree, en de vierpotige robot Spot. Het trainen van één vaardigheid duurde ongeveer tien uur op een enkele grafische chip. Atlas leerde onder meer kruipen, radslagen maken, rollen en breakdance-passen. Via video leerde de robot bewegingen als dansen en een bal wegschieten, terwijl Spot dankzij animatiedata een doorlopende salto en een rol over de lengte-as aanleerde. De onderzoekers benadrukken dat het systeem nog beperkt is tot vlakke, niet-gladde ondergronden en nog niet is getest op volledig onbekende bewegingen. Toekomstig werk moet robots helpen om nieuwe vaardigheden sneller te leren, zelfs met slechts een paar voorbeelden, en om bewegingen direct op basis van gesproken commando's uit te voeren.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? Als robots complexe, dynamische bewegingen sneller en goedkoper kunnen aanleren, komt hun inzet in fabrieken, rampgebieden en huishoudens dichterbij. Systemen als ZEST verkleinen de kloof tussen wat mensen en dieren van nature kunnen en wat machines nabootsen, zonder dat ingenieurs voor elke nieuwe vaardigheid apart moeten programmeren.

Reinforcement learning
Een trainingsmethode waarbij software via vallen en opstaan leert welke acties tot het gewenste resultaat leiden, beloond door een score.
Humanoïde robot
Een robot met een mensvormig lichaam, meestal met twee armen en twee benen, zoals Atlas van Boston Dynamics.
Kinematische retargeting
Een techniek waarmee bewegingen van een mens worden omgerekend naar een vorm die past bij het gewrichten- en ledenschema van een robot.
Motion capture
Een opnametechniek waarbij sensoren of camera's de bewegingen van een mens nauwkeurig vastleggen, vaak gebruikt in films, games en nu ook robotica.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over Humanoïde robots