Ruimtevaart › Herbruikbare raketten
Portal Space Systems huurt Falcon 9 en verkoopt restplek aan andere satellieten
Het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf Portal Space Systems heeft een Falcon 9-raket geboekt bij SpaceX voor de lancering van zijn eerste Supernova-ruimtevaartuig in 2028. Overtollige ruimte aan boord verkoopt het bedrijf als rideshare aan andere satellietbouwers, op een moment dat goedkope liften naar de ruimte schaars dreigen te worden.
Portal Space Systems heeft een Falcon 9-raket geboekt bij SpaceX voor de lancering van zijn eerste Supernova-ruimtevaartuig. Het Amerikaanse bedrijf verkoopt de overtollige ruimte aan boord als rideshare aan andere satellietbouwers, via een samenwerking met launch-aggregator Maverick Space Systems.
Supernova test hoge manoeuvreerbaarheid
De missie, Motus Via Sol gedoopt, staat gepland voor 2028 en dient vooral om de Supernova zelf te testen. Dat ruimtevaartuig gebruikt zonthermische voortstuwing, een techniek waarbij zonlicht wordt geconcentreerd om een drijfgas te verhitten. Dat levert volgens Portal zowel hoge stuwkracht als tot 6 kilometer per seconde aan delta-v op, de maat voor hoeveel een ruimtevaartuig van baan kan veranderen. Die manoeuvreerbaarheid is uniek: de meeste satellieten blijven na lancering in vrijwel dezelfde baan hangen, terwijl Supernova actief tussen banen kan wisselen. Dat maakt het vaartuig ook aantrekkelijk voor rideshare-klanten, omdat Portal na de lancering nog kan bijsturen om secundaire ladingen op de juiste plek af te zetten.
Tekort aan rideshare-plekken
De samenwerking met Maverick komt op een gevoelig moment. Meerdere satellietoperators melden dat SpaceX geen nieuwe boekingen meer aanneemt voor zijn eigen rideshare-programma na eind 2028 of begin 2029. Daardoor ontstaat schaarste aan goedkope liften naar de ruimte, terwijl juist kleinere spelers daar sterk van afhankelijk zijn en vaak niet de middelen hebben voor een toegewijde lancering. Vidur Kaushish, operationeel directeur van Maverick, noemt de Falcon 9-lancering van Portal daarom een unieke kans: zijn bedrijf regelde eerder al ritten voor meer dan 225 satellieten. Maverick verzorgt de integratie van de secundaire ladingen, terwijl Portal de regie over de hele missie houdt en rechtstreeks met SpaceX schakelt. De raket kan zowel ESPA-klasse satellieten meenemen als grotere 'cake-topper'-ladingen, die bovenop de stapel worden geplaatst. Hoeveel ruimte precies beschikbaar is, maken de bedrijven niet bekend.
Groeiend bedrijf, groter plan
Portal, opgericht door voormalig SpaceX-ingenieur Jeff Thornburg, testte in maart al onderdelen van zijn technologie als meelifter op een Vigoride-vaartuig van het bedrijf Momentus. Die proef verliep volgens Thornburg vlekkeloos. Het eerste eigen ruimtevaartuig van het bedrijf, Starburst-1, moet in oktober mee de ruimte in met een Bandwagon-missie van SpaceX, gebruikmakend van dezelfde herbruikbare Falcon 9-raket. Portal haalde in april 50 miljoen dollar aan investeringen op, verhuist naar een groter pand bij Seattle en wil dit jaar groeien naar 80 tot 100 werknemers. Thornburg wijst ook op groeiende belangstelling van het Amerikaanse leger voor ruimtevaartuigen die langdurig kunnen blijven manoeuvreren. Over de toekomst van de Falcon 9, die volgens sommigen op termijn plaatsmaakt voor SpaceX' Starship, wil hij niet speculeren. Wel zegt hij uit te kijken naar een mogelijke vlucht van een Portal-vaartuig op een Starship met Raptor-motoren, een motor waar hij zelf aan meebouwde tijdens zijn tijd bij SpaceX.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? De deal laat zien hoe krap de markt voor ruimtetransport wordt nu SpaceX zijn eigen rideshare-programma dreigt te beperken: bedrijven als Portal en Maverick springen in dat gat door losse lanceerplekken opnieuw te verhuren. Tegelijk toont de Supernova-missie hoe manoeuvreerbare ruimtevaartuigen met zonthermische voortstuwing straks niet alleen zichzelf, maar ook andere satellieten flexibeler in een baan kunnen afzetten.
- Rideshare
- Het delen van een enkele raketlancering door meerdere, vaak kleinere, satellieten om de kosten te drukken.
- Zonthermische voortstuwing
- Een aandrijftechniek waarbij geconcentreerd zonlicht een drijfgas verhit, wat hoge stuwkracht en veel bewegingsvrijheid in de ruimte oplevert.
- Delta-v
- De maateenheid die aangeeft hoeveel een ruimtevaartuig zijn snelheid en baan in totaal kan veranderen; hoe hoger de delta-v, hoe manoeuvreerbaarder het vaartuig.
- ESPA-klasse satelliet
- Een gestandaardiseerde afmeting voor kleinere satellieten, ontworpen om eenvoudig als bijlading op een grotere raketlancering mee te liften.
- Launch-aggregator
- Een bedrijf dat namens meerdere klanten lanceerruimte inkoopt en verdeelt over een enkele raket.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.