Ruimtevaart › Herbruikbare raketten
NASA's Roman-telescoop ingepakt voor lancering, jaagt op duizenden exoplaneten
NASA heeft de Nancy Grace Roman-ruimtetelescoop ingepakt in de neuskuip van een SpaceX Falcon Heavy-raket, een laatste stap voor de geplande lancering op 30 augustus. De telescoop moet duizenden exoplaneten ontdekken en tegelijk meehelpen de raadsels van donkere materie en donkere energie te ontrafelen.
Op 21 augustus sloten technici bij het Kennedy Space Center in Florida de Roman-telescoop op in de beschermende neuskuip van zijn raket. Dat gebeurde in de Payload Hazardous Servicing Facility, een speciale ruimte waar gevoelige ruimtevaartuigen worden voorbereid. De neuskuip is ruim dertien meter hoog en vormt de laatste barrière tussen het instrument en de buitenwereld voordat het de dampkring induikt.
Bescherming tijdens de gevaarlijkste minuten
Een lancering is een van de zwaarste beproevingen voor een ruimtetelescoop. Terwijl de Falcon Heavy-raket door de atmosfeer versnelt, krijgt de lading te maken met oorverdovende geluidsgolven, extreme luchtdruk en sterke opwarming. De neuskuip schermt de telescoop tegen die krachten af, zowel op de grond als tijdens de heftigste seconden na de start. Zodra de raket hoog genoeg is en de dampkring geen gevaar meer vormt, splitst de kuip in twee helften die wegvallen. SpaceX is van plan beide delen terug te halen voor hergebruik.
Onderweg naar een vast punt in de ruimte
Na de lancering, gepland op zondag 30 augustus om 7.26 uur Amerikaanse oostkusttijd, reist Roman naar het Lagrangepunt L2, zo'n anderhalf miljoen kilometer van de aarde. Op die plek houden de zwaartekracht van de zon en de aarde elkaar in evenwicht, waardoor een ruimtevaartuig er met weinig brandstof stabiel kan blijven staan. Diezelfde locatie wordt ook gebruikt door de James Webb-ruimtetelescoop en is bij uitstek geschikt voor langdurige waarnemingen zonder verstoring door de aarde.
Jacht op duizenden nieuwe werelden
Eenmaal operationeel moet Roman duizenden exoplaneten in kaart brengen: planeten die om andere sterren draaien dan onze zon. Door zo'n grote groep in één keer te bestuderen, hopen astronomen te ontdekken hoe vaak verschillende soorten planetenstelsels voorkomen en of er ergens werelden bestaan die op de aarde lijken. Roman werkt daarbij vooral met infraroodlicht, een vorm van infraroodastronomie waarmee de telescoop dieper de ruimte in kan turen dan met zichtbaar licht mogelijk is. Daarnaast richt de missie zich op twee grote mysteries uit de kosmologie: donkere materie, die zelf onzichtbaar is maar via haar zwaartekracht sterrenstelsels vormgeeft, en donkere energie, de onbekende kracht achter de steeds sneller uitdijende heelal. Door enorme delen van de hemel in kaart te brengen en de verdeling van materie te volgen, kan Roman nieuwe aanwijzingen opleveren over hoe het heelal is ontstaan en waarom de uitdijing versnelt.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als Roman succesvol lanceert, krijgen astronomen een instrument in handen dat in korte tijd duizenden nieuwe planeten kan opsporen en tegelijk fundamentele vragen over de opbouw van het heelal aanpakt. Dat kan de komende jaren leiden tot een enorme groei van onze kennis over planetenstelsels buiten het onze en over de onzichtbare krachten die de kosmos sturen.
- Neuskuip (fairing)
- De beschermende schaal boven op een raket die de lading afschermt tegen lucht, geluid en hitte tijdens de lancering, en na de start wordt afgeworpen.
- Exoplaneet
- Een planeet die om een andere ster draait dan onze zon.
- Lagrangepunt
- Een plek in de ruimte waar de zwaartekracht van twee grote objecten, zoals de zon en de aarde, elkaar in evenwicht houdt, zodat een ruimtevaartuig er stabiel kan blijven.
- Donkere materie
- Een vorm van massa die niet direct waarneembaar is, maar via haar zwaartekracht wel invloed heeft op sterrenstelsels en andere grote structuren in het heelal.
- Donkere energie
- De naam die wetenschappers geven aan de onbekende oorzaak van de steeds sneller wordende uitdijing van het heelal.
- Kosmologie
- Het vakgebied dat de oorsprong, structuur en ontwikkeling van het heelal als geheel bestudeert.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
