Humanoïde robot verpulvert sprintrecord van Usain Bolt

Tijdens een voorronde van de World Humanoid Robot Games in Beijing rende de robot Tiangong Ultra afgelopen zaterdag de honderd meter in 9,39 seconden. Dat is sneller dan het officiële wereldrecord van de Jamaicaanse sprinter Usain Bolt, die in 2009 9,58 seconden nodig had. Tiangong Ultra is ontwikkeld door het Beijing Humanoid Robot Innovation Center. Op de tweede plek eindigde Lightning, een robot van technologiebedrijf Honor, met een tijd van 9,47 seconden.

De prestatie staat niet op zichzelf. Dezelfde Tiangong Ultra liep ook de 400 meter in 38,16 seconden en verbrak daarmee het bestaande wereldrecord van de Zuid-Afrikaanse atleet Wayde van Niekerk, die in 2016 nog 43,03 seconden nodig had. De tijdsverschillen met menselijke topsporters zijn opvallend groot voor machines die nog maar enkele jaren op twee benen leren lopen.

Een robotolympiade in opkomst

De World Humanoid Robot Games gingen in 2025 voor het eerst van start en groeien uit tot een jaarlijks terugkerend evenement, vergelijkbaar met een Olympische Spelen voor humanoïde robots. Dit jaar deden 2.056 robots uit 16 landen mee, verdeeld over disciplines als sprinten, springen, voetbal en boksen. Het evenement moet vooral laten zien hoe ver de techniek achter bipedale robots inmiddels is gevorderd. Machines die op twee benen lopen, staan bekend als een van de lastigste opgaven in de robotica: elke stap vereist voortdurende balanscorrecties, terwijl het lichaam op hoge snelheid rechtop moet blijven.

Sprinten zonder rem

Wat de wedstrijden ook onthullen, is dat de robots nog geen goede manier hebben om na de finish af te remmen. Waar menselijke sprinters uitlopen en een ereronde maken, knallen de robots op volle snelheid tegen een dikke, gestoffeerde botsmat aan het einde van de baan. Op video's is te zien hoe machines na de finish letterlijk uit elkaar vallen en met een brancard worden afgevoerd voor reparatie. De onderliggende techniek leunt zwaar op krachtige actuatoren in heupen, knieën en enkels, die het benodigde koppel leveren om de robot in een paar seconden op topsnelheid te krijgen. Bij mensen zorgen pezen, spieren en een fijn afgestemd zenuwstelsel voor soepel afremmen; bij robots ontbreekt zo'n natuurlijk systeem vooralsnog, wat de anderszins indrukwekkende sprints een wat onhandige nasleep geeft.

Voor de makers van Tiangong Ultra en Lightning is de wedstrijd vooral een etalage. Chinese bedrijven en kennisinstellingen investeren fors in humanoïde robots, met als doel dat de machines ooit inzetbaar zijn in fabrieken, magazijnen en uiteindelijk huishoudens. Snelheid op de atletiekbaan is daarbij niet het uiteindelijke doel, maar wel een meetbare manier om vooruitgang in balans, aandrijving en besturingssoftware te demonstreren aan een breed publiek.