Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie
Helen start milieustudie voor kleine kernreactor in Helsinki
Het Finse energiebedrijf Helen onderzoekt of het een kleine modulaire kernreactor kan bouwen om Helsinki van warmte en stroom te voorzien. Daarvoor start nu een verplichte milieueffectstudie naar drie mogelijke locaties in de stad. Een definitief besluit over de locatie valt pas in 2028.
Helen, het energiebedrijf van Helsinki, zet een nieuwe stap richting kernenergie. Het bedrijf levert nu warmte, stroom en koeling via traditionele centrales, maar wil in 2040 volledig CO2-neutraal zijn. Een kleine modulaire kernreactor, een zogeheten SMR, moet daarbij helpen. Helen onderzoekt sinds 2024 of zo'n reactor haalbaar is en heeft nu de officiele milieueffectrapportage aangevraagd bij de Finse overheid. Dat is een wettelijk verplichte stap voordat er daadwerkelijk gebouwd kan worden.
Drie mogelijke locaties
Helen kijkt naar drie plekken in en rond Helsinki: de bestaande energiecentrales in Salmisaari en Vuosaari, en een gebied genaamd Norrberget in Ostersund. Niet elke locatie is geschikt voor elk type centrale. In Salmisaari is simpelweg te weinig ruimte voor een centrale die naast warmte ook stroom opwekt, omdat daarvoor extra aansluitingen nodig zijn, zoals koelwatersystemen en hoogspanningslijnen. Een centrale die alleen warmte levert kan daar wel. In Vuosaari en Norrberget onderzoekt Helen beide varianten: puur warmte, of warmte plus stroom.
De milieustudie bekijkt in totaal vijf scenario's, waaronder ook de optie dat het project helemaal niet doorgaat. Qua omvang gaat het om een flinke installatie: een reactor voor alleen warmte zou een vermogen van 630 megawatt kunnen hebben, terwijl een combinatie van warmte en stroom kan oplopen tot 1.400 megawatt aan reactorvermogen. Die cijfers zijn maximale waarden; het uiteindelijke ontwerp kan kleiner uitvallen. Het Zweedse ingenieursbureau AFRY begeleidt het onderzoek en adviseert Helen ook over technische keuzes en locaties.
Besluit pas in 2028
De procedure verloopt in twee fasen. Eerst legt Helen vast welke milieueffecten worden onderzocht en hoe dat gebeurt. Omwonenden, belangenorganisaties en overheden kunnen daarop reageren. De uitkomsten van het volledige onderzoek worden gebundeld in een rapport dat in 2028 verschijnt. Pas daarna neemt Helen een besluit over de definitieve locatie.
Melina Laine, verantwoordelijk voor de locatiekeuze bij Helen, zegt dat het bedrijf de milieustudie zo vroeg mogelijk wilde starten, zodat alle gevolgen grondig in beeld zijn voordat verdere plannen worden gemaakt. Volgens Helen kan een kleine kernreactor het elektriciteitsnet van Helsinki ontlasten en Finland minder afhankelijk maken van import. Pekka Tolonen, directeur van dochterbedrijf Helen Ydinvoima, noemt kernenergie een stabiele bron die niet afhankelijk is van het weer en die kan helpen om grote schommelingen in energieprijzen te voorkomen.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Steeds meer Europese steden onderzoeken kleine kernreactoren als alternatief voor fossiele stadsverwarming. Als Helsinki slaagt, kan dat als voorbeeld dienen voor andere dichtbevolkte steden die van het gas af willen zonder afhankelijk te worden van weersomstandigheden. Het laat ook zien dat dit soort trajecten jarenlange voorbereiding vergt voordat er een schop de grond ingaat.
- SMR (Small Modular Reactor)
- Een kleine, modulair gebouwde kernreactor die in de fabriek wordt voorgefabriceerd en minder ruimte en vermogen heeft dan traditionele kerncentrales.
- Milieueffectrapportage (EIA)
- Een wettelijk verplicht onderzoek dat in kaart brengt welke gevolgen een bouwproject heeft voor natuur, omwonenden en samenleving, voordat vergunningen worden verleend.
- Cogeneratiecentrale (warmtekrachtkoppeling)
- Een centrale die tegelijk elektriciteit en warmte opwekt, waardoor energie efficienter wordt benut dan wanneer dit apart zou gebeuren.
- Thermisch vermogen
- De hoeveelheid warmte-energie die een reactor maximaal kan opwekken, gemeten in megawatt (MW).
- Elektrisch vermogen
- De hoeveelheid elektriciteit die een centrale maximaal kan produceren, gemeten in megawatt (MW).
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
