Ruimtevaart › Herbruikbare raketten
ESA lanceert FLEX en Sentinel-3C samen om wereldwijde plantengezondheid te meten
ESA lanceert op 15 september de satellieten FLEX en Sentinel-3C samen vanaf Frans-Guyana. FLEX meet het onzichtbare lichtsignaal dat planten uitzenden tijdens fotosynthese, terwijl Sentinel-3C oceanen, land en atmosfeer in de gaten houdt. Samen leveren ze een ongekend gedetailleerd beeld van de gezondheid van vegetatie wereldwijd.
Op 4 september 2026 hield het Europese ruimtevaartagentschap ESA een persbriefing over de aanstaande lancering van twee satellieten: FLEX en Sentinel-3C. Beide gaan op 15 september om 03:21 uur Nederlandse tijd de ruimte in vanaf Europa's ruimtehaven in Kourou, Frans-Guyana. Ze worden samen gelanceerd met een draagraket van het type Vega-C.
Het geheime licht van planten
FLEX staat voor Fluorescence Explorer en is uitgerust met een fluorescentiebeeldspectrometer. Dit instrument vangt een extreem zwak lichtsignaal op dat planten afgeven tijdens de fotosynthese, het proces waarbij ze zonlicht omzetten in energie. Dat signaal is met het blote oog niet te zien, maar verraadt wel hoe gezond een plant is en hoe ze omgaat met droogte, hitte of ziekte. Door dit signaal wereldwijd te meten, hopen wetenschappers landbouw en bossen beter te kunnen volgen, juist nu klimaatverandering steeds meer druk zet op gewassen en ecosystemen.
FLEX vliegt niet alleen. De satelliet volgt een baan in tandemformatie met een Sentinel-3-satelliet, zodat beide toestellen bijna gelijktijdig dezelfde plek op aarde waarnemen. Sentinel-3 levert dan aanvullende gegevens over wolken, aerosolen, waterdamp en de temperatuur van het landoppervlak. Die combinatie van metingen geeft onderzoekers een completer beeld van vegetatie dan ooit tevoren mogelijk was met losse satellieten.
Derde Sentinel-3 voor oceanen en klimaat
Naast FLEX gaat ook Sentinel-3C de ruimte in, de derde satelliet in de Sentinel-3-reeks van het Europese aardobservatieprogramma Copernicus. Net als zijn twee voorgangers meet Sentinel-3C continu de oceanen, het landoppervlak, ijs en de atmosfeer van de aarde. De satelliet levert gegevens die bijna realtime worden gebruikt voor weersvoorspellingen en scheepvaart, en helpt wetenschappers grootschalige veranderingen in het klimaatsysteem te volgen.
Voor de lancering wordt gebruikgemaakt van de Vega-C, de nieuwste versie van Europa's kleine draagraket. Vega-C kan tot 3300 kilogram vracht naar een baan om de aarde brengen en is met name geschikt voor compacte wetenschappelijke en aardobservatiesatellieten zoals FLEX en Sentinel-3C. De raket vertrekt vanaf dezelfde ruimtehaven van waaruit het Europese ruimtevaartprogramma al decennialang zijn missies lanceert.
Met de gecombineerde lancering zet ESA een belangrijke stap in het monitoren van de wereldwijde plantengroei. Onderzoekers verwachten dat de data van FLEX kunnen helpen om droogtestress, ziektes of oogstproblemen vroegtijdig te signaleren, nog voordat die met het blote oog zichtbaar zijn. Dat kan boeren, bosbeheerders en beleidsmakers concrete aanknopingspunten geven om sneller in te grijpen.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? De combinatie van FLEX en Sentinel-3C geeft wetenschappers voor het eerst een gedetailleerd, wereldwijd beeld van plantengezondheid op basis van fluorescentie. Dat kan helpen om de gevolgen van klimaatverandering voor landbouw en bossen eerder te signaleren en gerichter in te grijpen bij droogte of oogstproblemen.
- Fluorescentiebeeldspectrometer
- Het hoofdinstrument van FLEX dat het zwakke lichtsignaal meet dat planten uitzenden tijdens fotosynthese.
- Fotosynthese
- Het proces waarbij planten zonlicht omzetten in chemische energie, waarbij ze als bijproduct een zwak fluorescerend lichtsignaal afgeven.
- Tandemformatie
- Twee satellieten die vlak achter elkaar in dezelfde baan vliegen, zodat ze bijna gelijktijdig dezelfde plek op aarde waarnemen.
- Draagraket
- Een raket die is ontworpen om satellieten en andere vracht vanaf de aarde een baan om de aarde in te brengen.
- Aardobservatie
- Het met satellieten in kaart brengen en monitoren van processen op en rond de aarde, zoals klimaat, oceanen en vegetatie.
- Ruimtehaven
- De locatie van waaruit raketten worden gelanceerd, in dit geval Europa's ruimtehaven in Kourou, Frans-Guyana.
- Aerosolen
- Kleine deeltjes in de lucht, zoals stof of rook, die het klimaat en de luchtkwaliteit beïnvloeden.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
