Ruimtevaart › Herbruikbare raketten
China landt tweede herbruikbare raketbooster, Falcon 9 blijft kostenkoploper
Het Chinese bedrijf LandSpace heeft voor de tweede keer een raketbooster succesvol terug laten landen, een teken dat China snel opschuift richting herbruikbare ruimtevaart. Tegelijk laat nieuw onderzoek zien hoe groot de voorsprong van de Verenigde Staten inmiddels is: een kilogram vracht naar de ruimte sturen kost daar minder dan een derde van de prijs in Europa.
Het Chinese ruimtevaartbedrijf LandSpace heeft deze week voor de tweede keer een orbitale raketbooster succesvol laten landen. De medium-lift raket Zhuque-3 vertrok vanaf het Jiuquan Satellite Launch Center in het noordwesten van China, bracht een satelliet naar een lage baan om de aarde en liet de eerste trap daarna gecontroleerd terugkeren in de Gobi-woestijn.
Tweede poging wel raak
Het was de tweede vlucht van de Zhuque-3. Bij de eerste lancering, afgelopen december, ging de landing nog mis en sloeg de booster te pletter. Deze keer verliep het volgens plan. Na een boostback-burn, waarbij de motoren de raket terugsturen naar een vooraf bepaald landingsgebied, remde een gerichte landingsverbranding de trap af tot een zachte, staande landing. Herbruikbare boosters zijn duurder om te bouwen, maar kunnen meerdere keren worden ingezet. Dat moet de kosten per lancering fors verlagen, zoals SpaceX al jaren laat zien met de Falcon 9.
China haalt langzaam in
LandSpace is niet de eerste in China die een booster terugkrijgt. Vorige maand landde een Long March 10B-raket van een andere Chinese fabrikant al succesvol, de eerste keer ooit voor het land. Verschillende Chinese ruimtevaartbedrijven bereiden naar verwachting binnenkort hun eigen landingspogingen voor. Toch is de achterstand op SpaceX nog groot. Alle Chinese lanceerbedrijven samen komen momenteel op ongeveer de helft van het aantal lanceringen dat SpaceX in zijn eentje uitvoert, en dat nog met een vloot die grotendeels uit wegwerpraketten bestaat. Slaagt China erin om herbruikbaarheid net zo routinematig te maken, dan kan dat de lanceerfrequentie flink opschroeven.
Verenigde Staten blijven goedkoopst
Hoe groot het verschil tussen landen inmiddels is, blijkt uit nieuw onderzoek van wetenschappers uit het Verenigd Koninkrijk en Italië, gepubliceerd in het vakblad Economics Letters. Zij berekenden wat het gemiddeld kost om één kilogram vracht in een baan om de aarde te krijgen. In de Verenigde Staten is dat nu ongeveer 3.225 dollar. Japan komt uit op 5.287 dollar, China op 5.809 dollar en Rusland op 6.682 dollar. In Europa ligt de prijs op bijna 9.897 dollar per kilogram, in India zelfs op bijna 15.000 dollar. Tien jaar geleden lagen de kosten in de Verenigde Staten en Europa nog dicht bij elkaar. Sindsdien heeft de opkomst van de herbruikbare Falcon 9 en de hoge lanceerfrequentie van SpaceX die balans compleet verstoord: Europese lanceringen zijn nu ruim drie keer zo duur als Amerikaanse. Voor landen en bedrijven die zelf raketten bouwen, is dat een duidelijk signaal: zonder herbruikbaarheid wordt het steeds moeilijker om mee te blijven doen op de wereldwijde lanceermarkt.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als meer landen erin slagen om raketboosters routinematig te laten landen en herbruiken, dalen de kosten om spullen de ruimte in te sturen wereldwijd verder. Dat opent de deur voor meer satellieten, goedkopere ruimtevaart en een grotere rol voor landen buiten de Verenigde Staten, al blijft de voorsprong van SpaceX voorlopig groot.
- Herbruikbare raket
- Een raket waarvan (een deel van) de onderdelen, meestal de eerste trap, na lancering terugkeert en opnieuw gebruikt kan worden, wat de kosten per vlucht verlaagt.
- Booster
- De eerste, krachtigste trap van een raket, die het grootste deel van het gewicht en de brandstof draagt tijdens de start.
- Medium-lift raket
- Een raket uit de middenklasse qua draagvermogen, tussen kleine lanceerders voor lichte satellieten en zware raketten voor grote missies in.
- Lage baan om de aarde
- Een baan op enkele honderden kilometers hoogte, waar de meeste satellieten en ruimtestations zich bevinden.
- Boostback-burn
- Een korte motorontsteking na het loskoppelen van de booster, waarmee de raket wordt teruggestuurd richting de landingsplek.
- Landingsverbranding
- De laatste motorontsteking vlak voor het landen, die de raket afremt voor een zachte, staande landing.
- Lanceerkosten per kilogram
- Een veelgebruikte maatstaf om te vergelijken hoe goedkoop of duur het is om vracht met een raket de ruimte in te sturen.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
