Klimaat & energie › Groene waterstof & e-fuels

Minuscule bubbels kosten groene waterstof tot 50 procent extra energie

· Bijgewerkt 12 november 2026, 01:36 · 2 min leestijd

Groene waterstof & e-fuels
Beeld: Interesting Engineering

Amerikaanse en Hongkongse onderzoekers hebben een 3D-computermodel ontwikkeld dat precies laat zien hoeveel energie piepkleine bubbels verspillen bij de productie van groene waterstof. Het model ontdekte een kritieke bubbelgrootte: boven die grens loopt het extra stroomverbruik met meer dan 50 procent op. De ontdekking kan elektrolyse-apparaten veel goedkoper en efficiënter maken.

Groene waterstof geldt als een van de schoonste alternatieven voor fossiele brandstoffen, maar de productie ervan kost nog altijd veel energie. Een deel van die energie gaat verloren aan iets onverwachts: kleine gasbubbeltjes die ontstaan tijdens het productieproces. Wetenschappers van Cornell University in de Amerikaanse staat New York en de City University of Hong Kong hebben nu een gedetailleerd computermodel gebouwd dat precies blootlegt hoe die bubbels energie verspillen, en wanneer dat verlies uit de hand loopt.

Waarom bubbels een probleem zijn

Groene waterstof wordt gemaakt door water te splitsen in waterstof en zuurstof met behulp van elektriciteit uit wind- of zonne-energie. Dat proces heet elektrolyse en gebeurt in een apparaat dat een elektrolyser wordt genoemd. Tijdens de elektrolyse vormen zich voortdurend kleine bubbels gas op de elektroden, de oppervlakken waar de chemische reactie plaatsvindt. Die bubbels kunnen een deel van het elektrode-oppervlak afschermen, waardoor water er minder goed bij kan en de stroom minder efficiënt wordt omgezet in waterstof. Het resultaat: de elektrolyser heeft meer stroom nodig om dezelfde hoeveelheid waterstof te produceren. Tot nu toe was het voor onderzoekers lastig om precies te meten hoeveel energie één enkele bubbel verspilt, omdat dat experimenteel bijna niet te isoleren is.

Een digitale tweeling van de elektrolyser

Om dit probleem op te lossen bouwde het team een driedimensionaal model dat werkt als een digitale tweeling van een elektrolyser. Het model simuleert processen op schaalgroottes die acht ordes van grootte uiteenlopen, van microscopische bubbeltjes tot het volledige apparaat, en houdt daarbij rekening met de echte vorm en materialen van de elektrodes. Dankzij een nieuwe rekenmethode is de benodigde rekenkracht bijna duizend keer lager dan bij eerdere simulaties, zonder dat dit ten koste gaat van de nauwkeurigheid. Met dit model ontdekten de onderzoekers een kritieke bubbelstraal: zodra een bubbel groter wordt dan die grens, stijgt het extra stroomverbruik niet geleidelijk maar explosief. Onder bepaalde omstandigheden was tot meer dan 50 procent extra spanning nodig om de waterstofproductie op gang te houden. Blijft een bubbel onder die kritieke grootte, dan blijft het energieverlies beperkt tot zo'n drie procent.

Op naar efficiëntere elektrodes

De onderzoekers ontdekten ook dat de kritieke bubbelgrootte afhangt van de vorm van de elektrode en van hoe goed water zich over het oppervlak verspreidt. Dat biedt een concreet aanknopingspunt: elektrodes die zo zijn ontworpen dat bubbels sneller loslaten voordat ze te groot worden, kunnen de energieverspilling flink beperken. Het team wil het model nu uitbreiden om te onderzoeken hoe meerdere bubbels tegelijk groeien, samensmelten en elkaar beïnvloeden. Ook willen de wetenschappers de simulaties combineren met 3D-printen om nieuwe, efficiëntere elektrode-ontwerpen te testen. De studie is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift EES Catalysis.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? Als fabrikanten elektrolysers kunnen bouwen met elektrodes die bubbelvorming beter beheersen, kan groene waterstof aanzienlijk goedkoper en energiezuiniger worden geproduceerd. Dat versnelt de inzet van waterstof als schoon alternatief voor fossiele brandstoffen in bijvoorbeeld de staalindustrie en chemische sector.

Groene waterstof
Waterstofgas dat wordt geproduceerd met elektriciteit uit hernieuwbare bronnen zoals wind of zon, zonder uitstoot van CO2.
Elektrolyse
Het proces waarbij water met behulp van elektrische stroom wordt gesplitst in waterstof en zuurstof.
Elektrolyser
Het apparaat waarin elektrolyse plaatsvindt en waarin elektrodes de chemische reactie aandrijven.
Elektrode
Het geleidende oppervlak in een elektrolyser waar de chemische reactie daadwerkelijk plaatsvindt.
Kritieke bubbelstraal
De maximale grootte die een gasbubbel kan hebben voordat het energieverlies sterk toeneemt.
3D-computermodel / digitale tweeling
Een virtuele, zeer gedetailleerde simulatie van een fysiek apparaat, die het gedrag ervan nauwkeurig nabootst zonder dat er een echt experiment nodig is.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over Groene waterstof & e-fuels