AI & computing › Kwantumcomputing & AI-hybrides
Zwitserland krijgt eerste IBM-kwantumcomputer via deal met Lockheed Martin
IBM en Lockheed Martin bouwen samen met de Zwitserse defensie-inkoopdienst armasuisse een kwantumhub bij de ETH Zürich. Dat centrum krijgt eind 2026 Zwitserlands eerste IBM-kwantumcomputer, die onder meer wordt ingezet voor onderzoek naar navigatiesensoren en 3D-geprint metaal.
IBM en het Amerikaanse defensie- en luchtvaartbedrijf Lockheed Martin hebben een nieuw kwantumcentrum geopend bij de Zwitserse universiteit ETH Zürich. De samenwerking komt tot stand via armasuisse, het Zwitserse federale bureau voor defensie-inkoop, als onderdeel van een zogeheten offsetovereenkomst: een compensatieregeling waarbij een land economische of technologische tegenprestaties krijgt voor grote defensieaankopen. Het hub-project markeert de eerste keer dat een kwantumcomputer van IBM in Zwitserland wordt geplaatst.
Eerste kwantumcomputer van Zwitserland
De machine, een IBM Quantum System Two, komt te staan bij het Zwitsers Nationaal Supercomputercentrum (CSCS) in Lugano. IBM verwacht het systeem eind 2026 operationeel te hebben. Het apparaat draait op de Nighthawk-processor, momenteel de nieuwste en krachtigste chip van IBM voor kwantumberekeningen, met 120 qubits. Een kwantumcomputer rekent met qubits in plaats van gewone bits en kan daardoor bepaalde complexe problemen sneller aanpakken dan traditionele computers, al staat de technologie nog in de kinderschoenen. ETH Zürich beheert de toegang tot het systeem en stelt die open voor Zwitserse bedrijven, start-ups en onderzoeksinstellingen, die het onder meer kunnen gebruiken om kwantumalgoritmes te ontwikkelen en toepassingen te testen in chemie, materiaalkunde, optimalisatie en financiële dienstverlening.
Onderzoek naar navigatie en metaalprinten
Naast de rekenkracht van de kwantumcomputer zelf richt de samenwerking zich op twee concrete onderzoeksprojecten van IBM en Lockheed Martin. Het eerste project onderzoekt kwantumsensoren voor navigatie: instrumenten die met kwantummechanische effecten extreem nauwkeurig positie en beweging kunnen meten, zonder afhankelijk te zijn van gps-satellieten. Het tweede project moet de additieve fabricage van metalen legeringen verbeteren, ofwel het 3D-printen van metalen onderdelen zoals die worden gebruikt in vliegtuigen en ruimtevaartuigen. Lockheed Martin brengt hiervoor zijn kennis van sensortechniek en productietechnieken in, terwijl IBM zijn expertise in kwantumcomputing en kunstmatige intelligentie levert.
Opleiding en langetermijnsamenwerking
Het hub-initiatief bouwt voort op een samenwerking tussen IBM en ETH Zürich die al bijna een eeuw loopt en waarbij het Zürichse IBM-onderzoekslab een centrale rol speelt. Recent gingen de partijen ook een tienjarig onderzoeksprogramma aan gericht op algoritmische grondslagen van kwantumcomputing. Organisaties die aansluiten bij de hub krijgen daarnaast toegang tot IBM's bredere cloudnetwerk van kwantumcomputers en tot opleidingsmateriaal, certificeringen en workshops van het IBM Quantum Network. Volgens ETH Zürich-president Joël Mesot moet dit Zwitserland helpen om voldoende getraind personeel op te leiden voor de opkomende kwantumsector. Lockheed Martin-topman Craig Martell noemt het project een uitbreiding van de bestaande band tussen zijn bedrijf en IBM, die zowel de commerciële, defensie- als academische wereld in Zwitserland moet bedienen. Alessandro Curioni, vicepresident bij IBM Research en directeur van het Zürichse onderzoekslab, zegt dat IBM de Zwitserse academische instellingen en industrie rechtstreeks toegang wil geven tot kwantumhardware, -software en expertise van wereldklasse.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Met deze hub krijgt Zwitserland rechtstreekse toegang tot geavanceerde kwantumhardware, wat lokale bedrijven en onderzoekers een voorsprong kan geven bij toepassingen in chemie, materiaalkunde en logistieke optimalisatie. De koppeling met defensie- en luchtvaarttoepassingen laat ook zien hoe kwantumtechnologie steeds meer verweven raakt met strategische industrieën zoals navigatie en precisiefabricage.
- Kwantumcomputer
- Een machine die rekent met de wetten van de kwantummechanica en daardoor bepaalde complexe berekeningen potentieel veel sneller kan uitvoeren dan klassieke computers.
- Qubit
- De basiseenheid van informatie in een kwantumcomputer, te vergelijken met een bit in een gewone computer maar met kwantumeigenschappen zoals superpositie.
- Kwantumsensor
- Een meetinstrument dat kwantummechanische effecten gebruikt om grootheden als positie, tijd of magnetische velden extreem nauwkeurig te bepalen.
- Additieve fabricage
- Een productietechniek, beter bekend als 3D-printen, waarbij een object laag voor laag wordt opgebouwd in plaats van uit een blok materiaal gesneden of gegoten.
- Offsetovereenkomst
- Een compensatieregeling waarbij een land bij een grote (defensie)aankoop economische of technologische tegenprestaties krijgt, zoals investeringen of kennisoverdracht.
- Nighthawk-processor
- De nieuwste generatie kwantumchip van IBM, die in dit project de rekenkracht van de Zwitserse kwantumcomputer levert.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
