Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie
Amerikaanse kernreactorbouwer X-energy zet stap naar Britse markt met SMR
Het Amerikaanse bedrijf X-energy heeft samen met energiebedrijf Centrica een belangrijke horde genomen voor de bouw van kleine kernreactoren in het Verenigd Koninkrijk. De Xe-100-reactor is toegelaten tot de Britse veiligheidstoetsing, een stap op weg naar een geplande vloot met een totaal vermogen van 6 gigawatt.
X-energy, gevestigd in de Amerikaanse staat Maryland, ontwerpt kleine modulaire kernreactoren (SMR's). Het bedrijf werkt in het Verenigd Koninkrijk samen met energieconcern Centrica en is nu toegelaten tot de Generic Design Assessment. Dat is het officiële Britse traject waarin toezichthouders een reactorontwerp controleren voordat er ergens daadwerkelijk gebouwd mag worden.
De toetsing duurt ongeveer drie jaar en wordt uitgevoerd door drie instanties: de Office for Nuclear Regulation, de Environment Agency en Natural Resources Wales. Opvallend is dat de Britten daarbij gebruikmaken van veiligheidsdossiers die de Amerikaanse toezichthouder NRC al heeft beoordeeld. Beide landen stemmen hun beoordelingen op elkaar af, wat de procedure moet versnellen.
Wat maakt de Xe-100 anders?
De meeste bestaande kerncentrales koelen hun reactorkern met water. De Xe-100 van X-energy werkt volgens een ander principe: het is een hogetemperatuur-gaskoelreactor, die helium gebruikt om warmte af te voeren. Als brandstof dient TRISO-X, een speciaal ontworpen TRISO-splijtstof in de vorm van kleine korrels die extreme hitte kunnen doorstaan zonder te smelten. Dat maakt het ontwerp volgens X-energy inherent veiliger dan conventionele reactoren.
Eén reactoreenheid levert 80 megawatt aan elektriciteit, of alternatief 200 megawatt aan warmte voor de zware industrie. Doordat de reactoren modulair zijn, kunnen meerdere eenheden worden gecombineerd tot centrales van 320 tot 960 megawatt, afhankelijk van de lokale energiebehoefte.
Plannen voor Hartlepool en de VS
X-energy wil zijn eerste Britse installatie bouwen in Hartlepool, aan de noordoostkust van Engeland. Het uiteindelijke doel is een landelijk netwerk van reactoren met een gezamenlijk gigawatt-vermogen van maximaal 6 GW. Het afgelopen jaar deden X-energy en Centrica al haalbaarheidsstudies en richtten ze in Hartlepool een opleidingscentrum op om technici klaar te stomen voor de nucleaire sector. Ook wacht het duo op de uitkomst van een aanvraag voor de Advanced Nuclear Pipeline, een steunprogramma van de Britse overheid.
De Britse plannen bouwen voort op vooruitgang in de Verenigde Staten. Daar bereidt X-energy samen met chemieconcern Dow zijn eerste commerciële installatie voor aan de Texaanse golfkust, voor industriële warmte en stroom. Met nutsbedrijf Energy Northwest en techgigant Amazon werkt het bedrijf bovendien aan een project dat continu stroom moet leveren aan datacenters voor kunstmatige intelligentie. Om die groei aan te kunnen, breidde X-energy vorige maand zijn splijtstoffabriek in Oak Ridge, Tennessee uit van 125 naar meer dan 180 hectare.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als de Xe-100 door de Britse toetsing komt, kan het Verenigd Koninkrijk binnen enkele jaren beschikken over een nieuwe generatie kernreactoren die zowel stroom als industriële warmte leveren. Dat kan helpen om fossiele brandstoffen in de zware industrie te vervangen en om de groeiende stroomvraag van datacenters en AI te dekken, zonder extra CO2-uitstoot.
- SMR (Small Modular Reactor)
- Een kleine, fabrieksgebouwde kernreactor die in module-vorm wordt geplaatst en eenvoudiger op te schalen is dan traditionele grote kerncentrales.
- Generic Design Assessment
- De Britse regelgevende procedure waarin een reactorontwerp grondig wordt gecontroleerd voordat het op een specifieke locatie gebouwd mag worden.
- Hogetemperatuur-gaskoelreactor
- Een type kernreactor dat helium in plaats van water gebruikt om warmte af te voeren, geschikt voor zeer hoge temperaturen.
- TRISO-splijtstof
- Kernbrandstof in de vorm van kleine, met keramische lagen omhulde korrels die extreme hitte kunnen weerstaan zonder te smelten.
- Megawatt/gigawatt
- Eenheden waarmee elektrisch vermogen wordt gemeten; 1 gigawatt staat gelijk aan 1000 megawatt.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
