Amerikaans bedrijf tekent brandstofdeal voor 'meltdown-proof' kernreactor

Het Amerikaanse bedrijf Antares, dat werkt aan compacte kernreactoren, heeft een meerjarig contract gesloten met brandstofproducent BWXT. Dat bedrijf gaat speciale TRISO-brandstof leveren voor de Mark-1, de eerste reactor van Antares die daadwerkelijk elektriciteit moet gaan opwekken. De reactor moet in 2027 in gebruik worden genomen.

Bewezen fabriek, nieuwe opdracht

BWXT maakt de brandstof in zijn fabriek in Lynchburg, in de Amerikaanse staat Virginia. Die productielijn is niet nieuw: eerder leverde BWXT er al brandstof voor Project Pele, een Amerikaans legerprogramma voor mobiele kernreactoren, en voor de Mark-0, de testversie van de Antares-reactor. Die testreactor bereikte dit jaar voor het eerst een stabiele kernreactie, een mijlpaal die bekendstaat als kriticaliteit. Het nieuwe contract dekt in eerste instantie de productie van één ton uranium brandstof, met de mogelijkheid om op te schalen als de vraag toeneemt. Volgens Jordan Bramble, directeur en medeoprichter van Antares, betekent de deal dat de eerste commerciële reactoren draaien op brandstof van een proces dat al bewezen werkt. Joe Miller, directeur van de overheidsdivisie van BWXT, zegt dat de ervaring van zijn bedrijf de basis vormt voor de verdere opschaling van Antares.

Ook een Canadees project

BWXT breidt uit buiten de Verenigde Staten. Eerder deze maand werd het reactorontwerp van het bedrijf gekozen voor een proefproject in Belledune, in de Canadese provincie New Brunswick. Dat project wordt geleid door Prodigy Clean Energy, in samenwerking met de Pabineau en Eel River Bar First Nations. De centrale komt op traditioneel land van deze inheemse gemeenschappen te staan en is voor een deel in hun eigendom. De twee reactoren, van het type BANR, moeten vanaf begin jaren 2030 stroom leveren aan het lokale elektriciteitsnet. Samen kunnen ze maximaal 50 megawatt elektriciteit opwekken; elke losse eenheid levert daarnaast ook warmte die elders te gebruiken is.

Waarom deze brandstof als veilig geldt

Zowel de Antares-reactoren als de BANR-centrale in Canada draaien op TRISO-brandstof. Dat zijn microscopisch kleine korrels uranium, verrijkt tot een niveau dat hoger ligt dan in gewone kerncentrales maar nog ver onder wapenkwaliteit. Elke korrel is omhuld met meerdere laagjes keramisch materiaal. Die laagjes werken als een soort mini-drukvat: ze houden radioactieve deeltjes vast, zelfs als de temperatuur in de reactor sterk stijgt. Daardoor kan de brandstof in theorie geen meltdown veroorzaken zoals bij klassieke kernreactoren. De BANR-reactor gaat nog een stap verder en heeft geen pompen of andere bewegende onderdelen nodig om te koelen. Bij een stroomstoring zorgt natuurlijke luchtcirculatie en warmtestraling ervoor dat de reactorkern automatisch afkoelt. Dat soort passieve veiligheid is een van de belangrijkste redenen waarom beleidsmakers en investeerders denken dat dit type kleine reactor sneller vergunningen kan krijgen dan traditionele kerncentrales.