Amerikaanse waterstofplannen in Pennsylvania liggen al maanden stil

Drie jaar geleden kondigde toenmalig president Joe Biden met veel bravoure aan dat de Amerikaanse staat Pennsylvania zou uitgroeien tot een waterstof-grootmacht. Washington trok destijds 7 miljard dollar uit voor zeven 'waterstofhubs' door het hele land, en Pennsylvania kreeg er twee: MACH2 en ARCH2. Vandaag is van dat enthousiasme weinig over. Onder president Trump liggen beide projecten vrijwel stil, en experts betwijfelen of ze ooit nog van de grond komen.

Van vlaggenschipproject tot stilstand

MACH2, de Mid-Atlantic Clean Hydrogen Hub, kreeg 750 miljoen dollar voor de productie van groene waterstof: waterstof gemaakt met stroom uit zon en wind via elektrolyse. Het project zou in de regio rond Philadelphia meer dan 20.000 banen opleveren. ARCH2, de Appalachian Regional Clean Hydrogen Hub, kreeg 925 miljoen dollar voor blauwe waterstof: waterstof gemaakt uit aardgas, waarbij de vrijkomende CO2 wordt afgevangen en opgeslagen met koolstofafvang. Dat project draaide vooral om de staalindustrie in West-Pennsylvania. Beide hubs hadden brede politieke steun, van de Democratische gouverneur Josh Shapiro tot de Republikeinse senator Dave McCormick.

Nu is ARCH2 compleet van de radar verdwenen: voormalige partners ontkennen betrokkenheid of reageren niet op vragen van journalisten. MACH2 zit in een houdgreep. Het Amerikaanse ministerie van Energie zou wekelijks van gedachten veranderen over de financiering, zeggen ingewijden. MACH2-directeur Manny Cintron laat weten dat de toekenning nog 'actief' is, maar dat partners 'voorzichtig' blijven vanwege onzekerheid over het federale budget. Tom Torres van de denktank Ohio River Valley Institute is somberder: 'Tot ik overtuigend bewijs zie van het tegendeel, denk ik niet dat deze hubs er komen.'

Waarom groene waterstof zo lastig blijft

Het uitstel komt niet alleen door Trump. Al voor zijn aantreden sleepte een discussie over een belastingkorting van ongeveer 3 dollar per kilogram geproduceerde waterstof maandenlang voort. Olie- en gasbedrijven wilden ruimere regels voor blauwe waterstof, terwijl milieuorganisaties vonden dat subsidie alleen naar volledig groene productie moest gaan.

Daar komt een technisch probleem bij: groene waterstof maken kost veel energie. Bij elektrolyse gaat ongeveer 30 procent van de ingevoerde stroom meteen verloren. Tel je ook het comprimeren, vervoeren en weer terugzetten in elektriciteit mee, dan is uiteindelijk zo'n 70 procent van de oorspronkelijke energie kwijt. Waterstof is bovendien het kleinste molecuul dat er is en lekt gemakkelijk weg, zelfs uit afgesloten stalen tanks. Van de ongeveer 10 miljoen ton waterstof die de Verenigde Staten jaarlijks produceren, komt vrijwel alles nog uit aardgas.

Toch onmisbaar voor zware industrie

Toch noemen experts schone waterstof cruciaal voor een beperkt aantal sectoren die moeilijk te verduurzamen zijn, zoals de productie van ammoniak voor kunstmest. Die industrie is wereldwijd goed voor zo'n 2 procent van het energieverbruik en 1,5 procent van de uitstoot van broeikasgassen. Ook de scheepvaart, verantwoordelijk voor circa 3 procent van de mondiale uitstoot, zou baat kunnen hebben bij groene ammoniak als brandstof. Voor personenauto's, openbaar vervoer of de verwarming van huizen zal waterstof volgens kenners nooit concurrerend worden.

MACH2 testte met vervoerder SEPTA wel waterstofbussen, maar in de officiële aanvraag van de hub stonden vooral regionale olieraffinaderijen als belangrijkste afnemer genoemd - tot onvrede van bewonersgroepen, die al huiverig waren vanwege de brandbaarheid van waterstof. Onder Trump overleefde het belastingkrediet wel, zij het met een kortere looptijd, terwijl twee andere hubs in Californië en het noordwesten van de VS hun financiering al eerder verloren en nu verwikkeld zijn in een juridisch gevecht.