Biotech & leven › Synthetische biologie & kunstmatig DNA
Fins onderzoeksinstituut daagt patent van eiwitbedrijf Every Co uit
Het Finse onderzoeksinstituut VTT vecht een Europees patent van het Amerikaanse foodtech-bedrijf The Every Co aan. Inzet is de productie van ovalbumine, het belangrijkste eiwit in eiwit, zonder kip. VTT-spinoff Onego Bio klaagt Every Co ook in de Verenigde Staten aan.
Het gaat om een technologie die steeds populairder wordt in de voedingsindustrie: het maken van eiwitten met behulp van micro-organismen in plaats van dieren. The Every Co, gevestigd in San Francisco, gebruikt hiervoor precisiefermentatie met genetisch aangepaste gist om ovalbumine te produceren, het eiwit dat normaal uit eiwit van kippeneieren komt. Het bedrijf kreeg hiervoor een Europees patent (EP4017287), dat volgens VTT te breed is opgesteld.
VTT stelt dat het patent niet alleen gistproductie beschermt, maar ook andere micro-organismen zoals schimmels en bacteriën omvat. Dat raakt direct aan het werk van VTT zelf, dat ovalbumine al jaren produceert met de schimmel Trichoderma reesei. In 2022 richtte het instituut hiervoor de spinoff Onego Bio op, die inmiddels een grote productiefaciliteit bouwt in de Amerikaanse staat Wisconsin.
Publiek gemaakt vóór de patentaanvraag
De kern van VTT's bezwaar bij het Europees Octrooibureau: de techniek om ovalbumine te maken met Trichoderma reesei was al openbaar bekend voordat Every Co in 2020 zijn patent aanvroeg. Volgens VTT hield onderzoeker Dilek Ercili-Cura in 2019 een publieke lezing over precies deze methode, tijdens een beursbezoek in New Orleans met honderden aanwezigen. Als techniek al publiekelijk bekend is, kan die volgens patentregels niet meer worden gepatenteerd door een ander.
Rechtszaak in de VS erbij
Naast de Europese procedure spande Onego Bio deze week ook een rechtszaak aan in de staat Wisconsin. Het bedrijf wil dat een Amerikaanse rechter het patent van Every Co ongeldig verklaart. In de rechtbankstukken beschuldigt Onego Bio zijn concurrent ervan onredelijke licentievergoedingen te hebben geëist en potentiële investeerders te hebben verteld dat Onego zonder licentie inbreuk zou maken op Every's patenten.
Vaker ruzie over eiwit-patenten
Dit soort geschillen komt vaker voor in de opkomende sector van alternatieve eiwitten. Eerder botsten foodtechbedrijven Impossible Foods en Motif Foodworks al over de productie van heemeiwitten, en ontstond een vergelijkbaar conflict tussen The Better Meat Co en Meati Foods over mycoproteïne. Onzekerheid over patenten kan voor startups in deze sector grote gevolgen hebben: het maakt investeerders en klanten voorzichtiger.
Both bedrijven hebben inmiddels aanzienlijke investeringen opgehaald: Every Co zamelde in totaal 233 miljoen dollar in, Onego Bio 75 miljoen dollar. Every Co reageerde niet op vragen over de zaak. Het Europees Octrooibureau beoordeelt de klacht van VTT met een panel van drie examinatoren, die het patent kunnen intrekken, in stand houden of aanpassen.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Deze patentstrijd bepaalt mede of meerdere bedrijven straks vrij eierwit-eiwitten mogen maken via fermentatie, of dat één partij dit domein kan domineren. De uitkomst kan grote invloed hebben op prijzen, beschikbaarheid en innovatietempo in de groeiende markt voor dierloos voedsel.
- Precisiefermentatie
- Een techniek waarbij micro-organismen zoals gist, schimmels of bacteriën genetisch worden aangepast om specifieke eiwitten te produceren, zoals eierwit-eiwit zonder kip.
- Ovalbumine
- Het belangrijkste eiwit in kippeneiwit, dat nu ook via fermentatie kan worden nagemaakt voor gebruik in voedingsmiddelen.
- Mycoproteïne
- Eiwit dat wordt geproduceerd door schimmels te kweken in een fermentatietank, vaak gebruikt als vleesvervanger.
- Patent
- Een juridisch recht dat een uitvinder tijdelijk het exclusieve gebruik van een technologie geeft, waardoor anderen deze niet zomaar mogen toepassen.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.