VS bant Chinese batterijen uit stroomnet, maar kan ze nog niet missen

De markt voor grootschalige energieopslag groeit in de Verenigde Staten sneller dan ooit. Batterijparken vangen overtollige stroom van zonnepanelen en windturbines op en geven die later weer af, wat het elektriciteitsnet stabieler maakt en de CO2-uitstoot verlaagt. Het probleem: die groei leunt zwaar op goedkope batterijopslagsystemen uit China. Eind augustus riep de regering-Trump via een presidentieel decreet een nationale noodtoestand uit die het gebruik van Chinese batterijen in stroomnetten in de praktijk verbiedt.

Van belastingvoordeel tot importheffing

Het is niet de eerste Amerikaanse poging om minder afhankelijk te worden van Chinese batterijtechnologie. Sinds 2022 zijn belastingvoordelen voor batterijprojecten al gekoppeld aan eisen over waar grondstoffen worden gedolven en verwerkt. Vanaf 2026 moet minstens 55 procent van de materiaalkosten van nieuwe opslagprojecten afkomstig zijn van buiten China, wil een project nog in aanmerking komen voor belastingkorting. Ook de importheffing op batterijen ging fors omhoog: van 7,5 naar 25 procent in januari. Het nieuwe decreet gaat een stap verder. Het verbiedt de installatie van buitenlandse apparatuur die een risico vormt voor de nationale veiligheid, met batterijopslag, omvormers en transformatoren expliciet genoemd.

Volgens Shan Tomouk van marktonderzoeker Benchmark Mineral Intelligence kwam het totale verbod als verrassing, ook voor Amerikaanse bedrijven zelf. Energieconsultant BloombergNEF verwacht dat de bouw van nieuwe batterijparken vertraging oploopt, omdat ontwikkelaars eerst duidelijkheid willen over de precieze regels. Die duidelijkheid moet eind dit jaar komen van het Amerikaanse ministerie van Energie. Analist Isshu Kikuma van BloombergNEF waarschuwt dat sommige projecten zelfs geschrapt kunnen worden als ze niet op tijd een alternatieve, duurdere leverancier vinden. Strikt genomen geldt het verbod ook voor bestaande centrales, die vrijwel allemaal met Chinese batterijen draaien. Kikuma acht het echter onwaarschijnlijk dat die daadwerkelijk worden stilgelegd.

Eigen productie kost tijd én geld

Op de langere termijn kan de VS wel zelfvoorzienend worden. Rond 2030 is er naar verwachting voldoende binnenlandse fabriekscapaciteit, al zullen niet alle fabrieken meteen op volle toeren draaien. Pas later in de jaren dertig dekt het eigen aanbod echt de vraag. Nieuwe gigafabrieken van LG Energy Solutions, Samsung SDI, Ford en SK On moeten volgend jaar operationeel zijn of hun productie opschroeven. Opvallend genoeg helpt de tegenvallende verkoop van elektrische auto's daarbij: fabrieken die oorspronkelijk voor autobatterijen waren gebouwd, worden omgebouwd voor stationaire opslag.

Toch blijft Amerikaanse batterijproductie fors duurder dan de Chinese variant, en ook import uit landen als Zuid-Korea valt doorgaans hoger uit. Dat raakt de kern van een breder vraagstuk rond de toeleveringsketen van schone technologie: China loopt door jarenlange overheidssteun en productie-ervaring ver voorop op gebieden als zonnepanelen en batterijen. Landen moeten daardoor steeds afwegen of ze inzetten op goedkope, beschikbare technologie, of juist zwaar investeren in eigen productie — met het risico van hogere kosten en tragere verduurzaming als gevolg.