VS zet turbo op nieuwe kernreactoren en splijtstoffabrieken

Het Amerikaanse National Reactor Innovation Center (NRIC), onderdeel van het ministerie van Energie, heeft de tweede lichting deelnemers aangewezen voor het Nuclear Energy Launch Pad-programma. Dit initiatief moet de ontwikkeling van nieuwe kernreactoren en splijtstoftechnologie versnellen door bedrijven sneller toegang te geven tot vergunningen, laboratoria en technische expertise. Het programma bouwt voort op twee eerdere pilotprogramma's die in 2025 van start gingen.

Twaalf bedrijven geselecteerd

Van de twaalf geselecteerde bedrijven zijn er acht voor het eerst toegelaten tot het programma, waaronder Atlas Atomics, Forge Atomics, Hexium en Lightbridge. De overige vier - Antares Nuclear, Deployable Energy, Oklo en Valar Atomics - ontvingen al eerder steun en behaalden deze zomer een belangrijke mijlpaal: hun microreactors bereikten voor het eerst een zogeheten nulvermogen-criticaliteit. Dat betekent dat de kernreactie op gang komt zonder dat er nog elektriciteit wordt opgewekt, een cruciale stap voordat een reactor daadwerkelijk stroom kan gaan leveren.

Antares Nuclear was in juni het eerste bedrijf dat dit haalde met zijn Mark-0-reactor, een compact ontwerp gekoeld met vloeibaar natrium en gestookt op TRISO-splijtstof. Het bedrijf werkt inmiddels aan een prototype dat wél elektriciteit gaat opwekken en levert straks microreactoren aan een Amerikaanse luchtmachtbasis in Texas. Ook Deployable Energy, Valar Atomics en Oklo boekten vergelijkbare successen met hun testreactoren. Deployable Energy gaat nu een proef doen op volle kracht en test daarnaast samen met scheepvaartbedrijf Hornbeck Offshore of een kernreactor geschikt is voor gebruik op zee.

Nieuwe splijtstoffabrieken bij Idaho

Naast reactorbouwers profiteren ook bedrijven die kernbrandstof produceren van het programma. Lightbridge, gevestigd in Virginia, mag een fabriek bouwen op het terrein van het Idaho National Laboratory om testbundels te maken van zijn eigen metalen splijtstof. Volgens topman Seth Grae kan de fabriek de weg naar goedkeuring door toezichthouders flink verkorten, mogelijk met jaren. De bouw moet al in 2027 beginnen.

Ook Raven-Flint Nuclear kreeg groen licht. Het bedrijf slaagde erin voor het eerst uraniumhexafluoride te maken via een nieuw chemisch proces, zonder gebruik van gevaarlijk fluorgas. Raven-Flint wil op het terrein van Idaho National Laboratory een pilotfabriek bouwen die jaarlijks vijfhonderd ton uranium omzet in dit tussenproduct, dat nodig is voor de verdere verrijking tot kernbrandstof. De fabriek moet vooral materiaal leveren voor het ministerie van Energie en de Amerikaanse defensie-industrie.

Volgens NRIC-directeur Brad Tomer laat de nieuwe selectie zien dat steeds meer bedrijven klaar zijn om hun technologie naar de praktijk te brengen. Het centrum blijft doorlopend aanvragen beoordelen, zodat er in de toekomst nog meer projecten kunnen instromen.