Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie
US Army kiest vijf microreactoren om legerbases van stroom te voorzien
Het Amerikaanse leger heeft vijf bedrijven geselecteerd om kleine kernreactoren te bouwen op evenzoveel legerbases. Het gaat om Antares Nuclear, BWXT, General Atomics, Radiant Industries en Westinghouse, die samen tot 2,2 miljard dollar kunnen ontvangen. Doel is stroom die niet afhankelijk is van het kwetsbare civiele elektriciteitsnet.
Het Amerikaanse leger heeft vijf bedrijven geselecteerd om kleine kernreactoren te bouwen op evenzoveel legerbases in de Verenigde Staten. Het gaat om zogeheten microreactoren: compacte kerncentrales die stroom moeten leveren zonder afhankelijkheid van het gewone elektriciteitsnet. Het project, Janus genaamd, heeft een budget van maximaal 2,2 miljard dollar.
Vijf bedrijven, vijf basissen
De gekozen bedrijven en hun locaties zijn: Antares Nuclear op Fort Bragg in North Carolina, BWXT Advanced Technologies op Fort Campbell in Kentucky, General Atomics Electromagnetic Systems op Fort Hood in Texas, Radiant Industries op Fort Benning in Georgia en Westinghouse Government Services op Fort Drum in New York. Een panel van nucleaire experts van het Amerikaanse ministerie van Energie, nationale laboratoria en de verschillende krijgsmachtonderdelen beoordeelde de technische risico's, financiële positie en managementcapaciteiten van de kandidaten voordat de keuze viel.
De bedrijven ontvangen overheidsgeld zodra ze specifieke technische mijlpalen halen. In totaal is tussen 2027 en 2031 tot 2,2 miljard dollar beschikbaar. Het Janus-programma ging vorig jaar oktober van start en moet uitmonden in minstens één werkende, door het leger gereguleerde kernreactor op Amerikaanse bodem, uiterlijk op 30 september 2028. Die deadline volgt uit een presidentieel decreet dat Donald Trump in mei 2025 ondertekende.
Vijf verschillende technieken
Elke leverancier zet in op een andere reactortechniek. Antares bouwt een door vloeibaar natrium gekoeld ontwerp dat gebruikmaakt van TRISO-splijtstof met HALEU, hoogverrijkt laagverrijkt uranium. Een demonstratiereactor van dit type bereikte in juni voor het eerst kriticaliteit binnen het pilotprogramma van het Amerikaanse ministerie van Energie. BWXT ontwikkelt een gasgekoelde reactor van 20 megawatt die eveneens op TRISO-splijtstof draait en pas begin jaren 2030 operationeel moet zijn. General Atomics kiest voor een door vloeibaar metaal gekoeld systeem met een vermogen tussen 5 en 20 megawatt, ontworpen voor gebruik op afgelegen en extreme locaties gedurende veertig jaar.
Radiant Industries bouwt de Kaleidos, een verplaatsbare reactor van 1 megawatt: het bedrijf mag voor maximaal 750 miljoen dollar tot vijftien exemplaren leveren. Westinghouse zet de eVinci in, een warmtepijpreactor die acht jaar lang stroom moet leveren zonder bijtanken.
Stroom zonder kwetsbaar stroomnet
Voor het leger draait het vooral om onafhankelijkheid. Legerbases zijn nu voor hun stroom grotendeels aangewezen op het civiele elektriciteitsnet, dat kwetsbaar is voor storingen, natuurrampen of sabotage. Een eigen kernreactor moet basissen jarenlang van constante stroom voorzien, ook als het net uitvalt. Volgens het leger is het project pas geslaagd als de techniek niet alleen bij het leger, maar ook bij andere afnemers verkocht kan worden. Dat moet de markt voor kleine kernreactoren, ook wel SMR's genoemd, helpen aanjagen.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Dit nieuws laat zien dat kleine kernreactoren de fase van proefprojecten voorbij zijn: overheden zetten er nu concreet geld en deadlines op. Slaagt het Janus-programma, dan ontstaat een commerciële markt voor microreactoren die ook buiten het leger klanten kan krijgen, wat de opmars van kleinschalige kernenergie wereldwijd kan versnellen.
- Microreactor
- Een zeer kleine kernreactor, vaak niet groter dan een vrachtcontainer, die op één specifieke locatie stroom levert.
- TRISO-splijtstof
- Splijtstofkorrels met meerdere beschermlagen die extreem hittebestendig zijn en zelfs bij ongelukken hun radioactieve inhoud vasthouden.
- HALEU
- Hoogverrijkt laagverrijkt uranium, brandstof met een hoger verrijkingspercentage dan gangbare kernbrandstof, gebruikt in veel nieuwe reactorontwerpen.
- Vloeibaar metaal gekoeld
- Een reactortype dat gesmolten metaal in plaats van water gebruikt om warmte af te voeren, wat hogere temperaturen en compactere ontwerpen mogelijk maakt.
- Warmtepijpreactor
- Een reactor die warmte via verzegelde buizen (heat pipes) afvoert in plaats van met pompen en vloeistofcircuits, wat het ontwerp eenvoudiger en robuuster maakt.
- Kriticaliteit
- Het punt waarop een kernreactie zichzelf in stand houdt, het moment waarop een reactor voor het eerst 'aanslaat'.
- SMR
- Small Modular Reactor: verzamelnaam voor kleine, fabrieksmatig gebouwde kernreactoren die sneller en goedkoper te plaatsen zijn dan traditionele centrales.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
