Biotech & leven › Longevity & anti-aging
Britse trial test middel dat verouderde immuuncellen weer jong maakt
Onderzoekers van University College London starten binnenkort een klinische trial met een nieuw middel dat uitgeputte immuuncellen weer jong en actief moet maken. Het gaat om zogeheten T-cellen, die bij veroudering en chronische ziekte hun beschermende functie verliezen. De eerste testfase moet vooral aantonen of de behandeling veilig is.
Met het ouder worden raakt ons immuunsysteem uitgeput. Bepaalde afweercellen, T-cellen genaamd, verliezen dan hun vermogen om ziekteverwekkers te herkennen en te bestrijden. Wetenschappers van University College London (UCL) beginnen de komende maanden aan een Fase 1-trial die moet uitwijzen of dit proces omkeerbaar is. Het onderzoek wordt geleid door dr. Alessio Lanna, die ook het biotechbedrijf Sentcell oprichtte dat de experimentele behandeling ontwikkelde.
Uitgeputte T-cellen weer wakker maken
De studie richt zich specifiek op zogeheten senescente T-cellen: cellen die nog wel bestaan, maar hun functie grotendeels zijn kwijtgeraakt. Dat gebeurt van nature naarmate we ouder worden, maar ook bij mensen die langdurig een chronische infectie of ziekte hebben. Het middel van Sentcell wordt via een injectie in de spier toegediend, vergelijkbaar met een vaccin. Eenmaal in het lichaam moet het de biologische signaalroutes herprogrammeren die tot immuundisfunctie leiden. Het doel: de cellen laten reageren alsof ze weer jong zijn.
De onderzoekers concentreren zich op CD4+ T-cellen, ook wel de 'dirigenten' van het immuunsysteem genoemd. Deze cellen coördineren hoe het lichaam reageert op infecties, kanker en andere ziektes. Eerder labonderzoek liet al zien dat verjongde CD4+ T-cellen zogeheten telomeerstructuren afgeven aan de bloedbaan. Telomeren zitten aan de uiteinden van chromosomen en beschermen ons erfelijk materiaal; ze worden korter naarmate we ouder worden en gelden als betrouwbare graadmeter voor biologische veroudering. Of verjongde immuuncellen ook telomeren van andere weefsels in het lichaam kunnen beschermen, is bij mensen nog niet aangetoond.
Eerst veiligheid, dan effectiviteit
De trial werft volwassen deelnemers met aantoonbare immuundisfunctie, zoals immuunveroudering of een chronische virale infectie. In deze eerste fase kijken de onderzoekers vooral naar de veiligheid van het middel. Pas als dat goed uitpakt, volgen studies die moeten aantonen of de behandeling ook daadwerkelijk werkt.
Mogelijke toepassing bij hiv, kanker en auto-immuunziekten
Volgens Lanna is er brede toepasbaarheid te verwachten. "Mensen met hiv leven tegenwoordig lang en gezond dankzij betere behandelingen, maar velen krijgen toch te maken met versnelde immuunveroudering. Vergelijkbare patronen zien we ook bij kanker en andere chronische ziektes", aldus de onderzoeker. Als de aanpak werkt, zou dit een nieuwe manier van behandelen kunnen opleveren: niet gericht op één specifieke ziekteverwekker, maar op het versterken van het immuunsysteem als geheel. Dat opent mogelijk deuren voor de behandeling van chronische infecties, auto-immuunziekten en kanker, en voor het langer gezond houden van ouderen in het algemeen.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als deze aanpak werkt, verschuift medische behandeling van het bestrijden van één specifieke ziekte naar het herstellen van het hele afweersysteem. Dat zou niet alleen ouderen kunnen helpen, maar ook patiënten met chronische infecties, kanker of auto-immuunziekten. Het is wel nog vroeg: deze eerste trial test alleen of het middel veilig is, niet of het daadwerkelijk werkt.
- T-cel
- Een type witte bloedcel dat een sleutelrol speelt in het afweersysteem door ziekteverwekkers en afwijkende cellen te herkennen en te bestrijden.
- CD4+ T-cel
- Een specifiek type T-cel dat de immuunrespons coördineert en aanstuurt, vaak de 'dirigent' van het immuunsysteem genoemd.
- Telomeer
- Een beschermend uiteinde van een chromosoom dat bij elke celdeling iets korter wordt en daarom gebruikt wordt als maat voor biologische veroudering.
- Immuunveroudering
- De geleidelijke achteruitgang van het afweersysteem naarmate mensen ouder worden, waardoor het lichaam minder goed ziektes kan bestrijden.
- Fase 1-trial
- De eerste testfase van een nieuwe medische behandeling bij mensen, met als hoofddoel de veiligheid vaststellen.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
