Biotech & leven › Longevity & anti-aging
Japans eeuwenoud bonengerecht natto steeds vaker gelinkt aan langer leven
Natto, gefermenteerde sojabonen die al duizend jaar op Japanse tafels staan, groeit uit tot wereldwijde hype. Steeds meer wetenschappelijk onderzoek koppelt het plakkerige, sterk ruikende gerecht aan een lager risico op hartziekten, botbreuken en vroegtijdig overlijden. De Japanse export van natto is sinds 2017 bijna verdriedubbeld.
Natto wordt gemaakt door gekookte sojabonen te laten fermenteren met de bacterie Bacillus subtilis var. natto. Het resultaat is een sticky, draderige substantie met een doordringende geur, die vooral buiten Japan als smaaktechnisch zwaar bevochten wordt omschreven. Toch groeit de populariteit van het gerecht hard: volgens het Japanse ministerie van Financiën exporteerde Japan in 2025 ruim 5.248 ton natto, tegenover nog geen tweeduizend ton in 2017. China en de Verenigde Staten zijn de grootste afnemers.
Rijk aan eiwit, vezels en vitamine K2
Een portie van vijftig gram natto levert 8,3 gram plantaardig eiwit en 4,8 gram vezels, plus flinke hoeveelheden magnesium en kalium. Opvallend is de hoge concentratie vitamine K2, specifiek de vorm menaquinone-7 (MK-7). Dat type vitamine K speelt een rol bij de bloedstolling, maar MK-7 is vooral in verband gebracht met gezonde botten. Een studie uit 2020 onder postmenopauzale Japanse vrouwen liet zien dat regelmatige natto-consumptie het risico op botbreuken verlaagde. Een recentere meta-analyse uit eind 2025, die zes afzonderlijke studies combineerde, bevestigde dat gewoontegebruik van natto samenhangt met betere botmetabolisme-markers en een hogere botmineraaldichtheid.
Minder hartziekten en mogelijk een langer leven
Het meest opvallende bewijs komt uit grootschalig Japans bevolkingsonderzoek. De zogeheten Takayama-studie, gepubliceerd in 2017 in het American Journal of Clinical Nutrition en gebaseerd op bijna 30.000 deelnemers, vond dat mensen die het meeste natto aten een aanzienlijk lager risico hadden om aan hart- en vaatziekten te overlijden dan mensen die het nooit aten. Een Britse studie uit 2020 onder ruim 92.000 volwassenen zag bij regelmatige consumenten van gefermenteerde sojaproducten, waaronder natto, een 10 tot 11 procent lagere algemene sterftekans. Nog specifieker: een vijftienjarig vervolgonderzoek onder 1.548 oudere Japanse mannen, afgerond in 2025, liet zien dat trouwe natto-eters 40 procent minder kans hadden om in die periode te overlijden, vergeleken met mannen die het gerecht nooit aanraakten. Onderzoekers wijzen ook naar nattokinase, een enzym in natto dat mogelijk de bloeddruk verlaagt, al is de precieze dosis-effectrelatie nog onduidelijk. Verder onderzoek naar de impact op de darmflora liet een stijging zien van bepaalde bacteriesoorten, zonder dat dit al tot concrete gezondheidsadviezen heeft geleid. Alle genoemde studies zijn observationeel: ze tonen een verband, geen bewezen oorzaak-gevolgrelatie. Toch groeit de wetenschappelijke belangstelling voor natto als mogelijk hulpmiddel bij gezond ouder worden.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als vervolgonderzoek de gevonden verbanden tussen natto en een lager sterfterisico kan onderbouwen met harde oorzakelijke bewijzen, kan gefermenteerd voedsel een grotere rol krijgen in voedingsadvies voor gezond ouder worden. Dat zou de belangstelling voor traditionele, gefermenteerde voedingsmiddelen wereldwijd verder aanwakkeren, naast de huidige focus op medicijnen en supplementen voor longevity.
- Natto
- Een traditioneel Japans gerecht van gefermenteerde sojabonen, bekend om zijn plakkerige textuur en sterke geur.
- Fermentatie
- Een proces waarbij micro-organismen, zoals bacteriën, voedsel omzetten en daarbij nieuwe stoffen produceren.
- Bacillus subtilis var. natto
- De specifieke bacteriestam die wordt gebruikt om sojabonen te fermenteren tot natto.
- Vitamine K2 (menaquinone-7 of MK-7)
- Een vorm van vitamine K die betrokken is bij botopbouw en bloedstolling; natto is er een van de rijkste natuurlijke bronnen van.
- Nattokinase
- Een enzym in natto dat wordt onderzocht op mogelijke bloeddrukverlagende effecten.
- Osteocalcine
- Een eiwit dat betrokken is bij de opbouw en mineralisatie van botten, en dat door vitamine K2 wordt geactiveerd.
- Botmineraaldichtheid (BMD)
- Een maat voor de hoeveelheid mineralen in het bot, gebruikt om botsterkte en het risico op osteoporose te beoordelen.
- Supersulfiden
- Stofwisselingsproducten in planten die mogelijk een rol spelen in celprocessen en gezondheid; fermentatie verandert hun aanwezigheid in natto.
- Microbioom
- De verzameling bacteriën en andere micro-organismen die in de darmen leven en invloed hebben op spijsvertering en gezondheid.
- Observationeel onderzoek
- Een type studie waarbij wetenschappers gedrag en gezondheid van mensen volgen zonder in te grijpen, waardoor verbanden worden gevonden maar geen oorzaak-gevolgrelatie wordt bewezen.
- All-cause mortality (algemene sterfte)
- Het risico om te overlijden aan welke oorzaak dan ook binnen een bepaalde onderzoeksperiode.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
