Klimaat & energie › Commerciële kernfusie
Tennessee geeft eerste fusievergunning: stellaratorcentrale van 400 megawatt in de maak
De Amerikaanse staat Tennessee heeft de allereerste vergunning uitgegeven die specifiek is bedoeld voor een kernfusiecentrale. Het bedrijf Type One Energy mag daarmee verder met Project Infinity, een fusiecentrale op basis van een stellarator die uiteindelijk 400 megawatt stroom moet leveren.
Type One Energy heeft van de staat Tennessee de eerste vergunning ontvangen die speciaal is opgesteld voor kernfusie-installaties. Het is een belangrijke stap voor Project Infinity, de geplande fusiecentrale op het terrein van het voormalige kolencentrale-complex Bull Run in de plaats Clinton. Het bedrijf wil dit jaar nog beginnen met de bouw van de eerste fase en verwacht dat de volledige centrale in 2034 stroom gaat leveren.
Project Infinity wordt ontwikkeld samen met energiebedrijf Tennessee Valley Authority (TVA), het onderzoeksinstituut Oak Ridge National Laboratory en de University of Tennessee. De uiteindelijke centrale, Infinity Two genaamd, moet volgens Type One Energy 800 megawatt aan fusievermogen opwekken, waarvan 400 megawatt daadwerkelijk op het elektriciteitsnet terechtkomt. De reactor draait op een deuterium-tritiumreactie, de meest gangbare aanpak in fusieonderzoek.
Waarom een stellarator?
Anders dan de bekendere tokamak, gebruikt een stellarator geen grote elektrische stroom door het plasma om dat plasma in bedwang te houden. In plaats daarvan zorgen ingewikkeld gevormde, om de plasmakamer gedraaide magneetspoelen voor de opsluiting. Dat maakt het ontwerp technisch complexer om te bouwen, maar mogelijk stabieler in bedrijf, omdat er geen risico is op abrupte stroomuitval in het plasma zelf.
Eerste vergunning onder nieuw kader
De vergunning is opvallend omdat het de eerste is die is verleend onder een regelgevend kader dat Tennessee specifiek voor fusie-energie heeft ontwikkeld. Dat gebeurde nadat de Amerikaanse kernenergietoezichthouder NRC had besloten de regelgeving rond fusie-energieproductie over te laten aan de afzonderlijke staten, in plaats van fusie onder dezelfde strenge regels te laten vallen als kernsplijting. Tennessee greep die ruimte aan om een eigen vergunningstraject op te zetten.
Topman Christofer Mowry van Type One Energy noemt de vergunning een mijlpaal: voor het eerst is een fusiespecifiek vergunningsproces opgezet én toegepast om een concrete fusiemachine goed te keuren. Volgens hem kan het Tennessee-model internationaal als voorbeeld dienen voor hoe veiligheid en snelle vergunningverlening samen kunnen gaan. Ook gouverneur Bill Lee prijst het initiatief als onderdeel van de ambitie van Tennessee om een centrum voor kernenergie-innovatie te worden.
Van prototype naar centrale
De eerste bouwfase draait om Infinity One: een prototype en trainingsfaciliteit waarmee Type One Energy en TVA technologie testen voor de grotere centrale. Deze installatie moet in 2029 in bedrijf gaan. Pas daarna volgt de bouw van de eigenlijke energiecentrale Infinity Two. Als de planning wordt gehaald, is Tennessee een van de eerste plekken ter wereld waar stellaratortechnologie de stap zet van experimentele opstelling naar een centrale die daadwerkelijk stroom aan het net levert.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Deze vergunning is vooral belangrijk omdat ze een duidelijk, herhaalbaar traject schept waarmee fusiebedrijven in de Verenigde Staten sneller van proefopstelling naar echte energiecentrale kunnen. Als Project Infinity op schema blijft, kan het laten zien of stellaratortechnologie net zo praktisch inzetbaar is als de meer onderzochte tokamak, en of fusie-energie op commerciële schaal haalbaar wordt.
- Stellarator
- Een fusiereactorontwerp dat plasma opsluit met complex gevormde, om de plasmakamer gedraaide magneten, zonder een grote stroom door het plasma zelf nodig te hebben.
- Tokamak
- Het meest gebruikte fusiereactorontwerp, waarbij een ringvormige magneetconfiguratie plasma insluit met behulp van een elektrische stroom door het plasma.
- Deuterium
- Een zware vorm van waterstof die, samen met tritium, de meest gangbare brandstof vormt voor kernfusiereacties.
- Magnetische opsluiting
- De techniek waarbij sterke magneetvelden worden gebruikt om het extreem hete plasma in een fusiereactor op een veilige afstand van de wanden te houden.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
