Science Corporation plaatst eerste PRIMA-chip bij patiënt met ziekte van Stargardt

Science Corporation, opgericht door voormalig Neuralink-topman Max Hodak, heeft zijn chip PRIMA ingebracht bij de eerste patiënt met de ziekte van Stargardt. Dat maakte Hodak bekend op het podium van TechCrunch Disrupt. De operatie vond al in mei plaats, als onderdeel van een lopende studie in het Sydney Eye Hospital in Australië.

De ziekte van Stargardt is een erfelijke oogaandoening die de lichtgevoelige cellen in het netvlies langzaam afbreekt. Daardoor ontstaat een blinde vlek in het centrum van het gezichtsveld, die in de loop der jaren groter wordt. Wereldwijd verliezen ongeveer 150.000 mensen hierdoor hun zicht, en tot nu toe bestaat er geen behandeling. PRIMA is in Europa al op de markt voor patiënten met geografische atrofie, een ernstige vorm van leeftijdsgebonden maculadegeneratie. Science Corporation wil de techniek nu breder inzetten, ook bij ziektes die nog als onbehandelbaar gelden.

Hoe de chip werkt

Het implant is een piepklein plaatje van twee bij twee millimeter dat tijdens een ingreep van ongeveer een uur achter in het oog wordt geplaatst, precies op de plek waar de lichtgevoelige cellen zijn afgestorven. De patiënt draagt vervolgens een speciale bril met een camera die beelden naar de chip stuurt. Die chip fungeert als kunstmatige vervanger van de verdwenen fotoreceptoren en stuurt elektrische signalen de oogzenuw in, richting de hersenen.

Volgens Hodak werkt het principe simpel: zien is in de hersenen niets anders dan elektrische activiteit die via de oogzenuw binnenkomt. Als een apparaat die signalen correct kan opwekken, ontstaat visuele waarneming, ook zonder werkende biologische fotoreceptoren. Het beeld dat ontstaat is nog beperkt: zwart-wit, scherp maar met een klein gezichtsveld, te vergelijken met kijken door een rietje. Toch kon de Australische patiënt tijdens de eerste revalidatiesessie al een losse letter zien, en bij de tweede sessie een heel woord lezen.

Onderdeel van een grotere ambitie

Hodak ziet PRIMA niet als een losstaand hulpmiddel, maar als een vroege stap in de bredere ontwikkeling van brain-computer interfaces. Hij rekent cochleaire implantaten, retinaprothesen en bewegingsprothesen allemaal tot dezelfde familie van technologie, omdat ze alle onderdelen van het zenuwstelsel aansturen. Science Corporation werkt naast het visuele implantaat ook aan een chip die los op de hersenen rust, in plaats van er direct ingebracht te worden zoals bij Neuralink. Die techniek moet volgens het bedrijf op termijn ook ingezet kunnen worden bij neurodegeneratieve ziektes en bij hersenschade door een beroerte.

Het volgende doel voor PRIMA is een groter gezichtsveld, wat vraagt om grotere implantaten die zich aanpassen aan de kromming van het oog en kleinere elektrodes voor meer detail. Hodak verwacht dat een nieuwe generatie van het implantaat binnen een jaar bij mensen getest wordt, en dat de techniek binnen vijf jaar dicht bij natuurlijk gezichtsvermogen kan komen.