Biotech & leven › Longevity & anti-aging
Bacterieproduct houdt verouderende baarmoeder mogelijk vruchtbaar
Chinese onderzoekers ontdekten dat een bepaalde bacteriesoort in de baarmoeder afneemt naarmate vrouwen ouder worden, wat samenhangt met een lagere kans op een succesvolle innesteling van het embryo. Een stof die deze bacterie produceert, bleek in muizen en menselijke cellen tekenen van veroudering in het baarmoederslijmvlies te verminderen. De vondst opent mogelijk een nieuwe weg om leeftijdsgebonden onvruchtbaarheid te behandelen, al benadrukken onafhankelijke experts dat het onderzoek nog pril is.
Onvruchtbaarheid op latere leeftijd wordt meestal toegeschreven aan minder en slechtere eicellen. Maar er speelt nog iets anders mee: het baarmoederslijmvlies wordt met de jaren minder ontvankelijk voor een innestelend embryo. Een internationaal onderzoeksteam, onder leiding van wetenschappers van het Peking University Third Hospital in Beijing, ontdekte dat veranderingen in de bacteriën die in de baarmoeder leven daarbij een rol spelen. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Cell Host & Microbe.
Minder goede bacteriën bij oudere vrouwen
De onderzoekers analyseerden weefsel uit het baarmoederslijmvlies van 149 vrouwen tussen de 20 en 45 jaar die een vruchtbaarheidsbehandeling ondergingen in China. Bij oudere vrouwen was de hoeveelheid Lactobacillus-bacteriën lager, met name van de soorten L. gasseri en L. crispatus. Deze bacteriën gelden als een teken van een gezonde baarmoeder. Opvallend genoeg veranderde de totale diversiteit aan bacteriesoorten nauwelijks met de leeftijd; het waren vooral deze specifieke soorten die afnamen. Van de 93 vrouwen die vervolgens ivf ondergingen, raakten er 56 zwanger. Zij hadden gemiddeld meer Lactobacillus in hun baarmoederslijmvlies dan vrouwen bij wie de behandeling niet aansloeg.
Bacterieproduct vermindert veroudering in muizen
Om te achterhalen hoe deze bacteriën precies helpen, isoleerde het team vijf Lactobacillus-soorten en testte deze op baarmoedercellen. L. gasseri viel op: de bacterie hechtte zich sterk aan de cellen, verminderde ontsteking en beperkte schade door oxidatieve stress. Ook produceerde de bacterie grote hoeveelheden exopolysacchariden, een soort suikermoleculen. De onderzoekers zuiverden deze stof tot een postbioticum dat ze LG-EPS noemden. Anders dan bij probiotica gaat het hier om een product van bacteriën, niet om levende bacteriën zelf. Bij oudere muizen, wier leeftijd overeenkomt met die van een vrouw van middelbare leeftijd, verminderden zowel de levende bacterie als het postbioticum na vier weken dagelijkse behandeling de tekenen van veroudering en ontsteking in de baarmoeder. Ook nestelden embryo's zich vaker succesvol in. Een aangepaste bacteriestam die geen exopolysacchariden meer kon aanmaken, had dit effect niet, wat aantoont dat deze stof de sleutel tot het effect is. Vervolgonderzoek liet zien dat het postbioticum een signaalroute in cellen beïnvloedt die betrokken is bij celgroei en weefselherstel. Deze route was overactief in verouderde muizen en cellen, maar keerde na behandeling terug naar een normaal niveau.
Nog geen behandeling voor mensen
Onafhankelijke experts noemen de bevindingen veelbelovend, maar wijzen op de beperkingen. "Dit is een interessante en veelbelovende aanpak, maar we weten nog niet of deze bevindingen zich vertalen naar zinvolle verbeteringen in de menselijke vruchtbaarheid," zegt vruchtbaarheidsarts Alex Robles van het Columbia University Fertility Center, die niet bij de studie betrokken was. Volgens hem wordt het baarmoedermicrobioom beïnvloed door talloze factoren, zoals genetica, voeding, omgeving en levensstijl, waardoor bevestiging in grotere en diversere groepen vrouwen nodig is. Een voordeel van een postbioticum ten opzichte van een behandeling met levende bacteriën is dat het mogelijk eenvoudiger te produceren en te doseren is. Voorlopig blijft het bij dierproeven en celkweek in het lab; klinische studies bij mensen moeten nog uitwijzen of het middel ook daadwerkelijk de vruchtbaarheid van oudere vrouwen kan verbeteren.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als vervolgonderzoek de resultaten bevestigt, zou een postbioticum als LG-EPS een laagdrempelige aanvulling kunnen worden op bestaande vruchtbaarheidsbehandelingen zoals ivf, specifiek gericht op het verbeteren van de baarmoeder in plaats van de eicellen. Dat zou relevant zijn voor de groeiende groep vrouwen die op latere leeftijd zwanger wil worden. Voorlopig is het bewijs beperkt tot muizen en labcellen, en is grootschalig onderzoek bij mensen nodig voordat er een echte behandeling van kan komen.
- Postbioticum
- Een stof die door bacteriën wordt geproduceerd en gezondheidsvoordelen kan bieden, zonder dat er levende bacteriën aanwezig hoeven te zijn.
- Lactobacillus
- Een groep bacteriën die van nature voorkomt in onder meer de vagina en baarmoeder en die geassocieerd wordt met een gezonde voortplantingsomgeving.
- Exopolysacchariden (EPS)
- Suikermoleculen die door bepaalde bacteriën worden uitgescheiden en die in dit onderzoek verantwoordelijk bleken voor het gunstige effect op het baarmoederslijmvlies.
- Baarmoedermicrobioom
- De verzameling micro-organismen, vooral bacteriën, die in de baarmoeder leven en die mogelijk invloed hebben op vruchtbaarheid en zwangerschap.
- Oxidatieve stress
- Celschade die ontstaat door een overmaat aan reactieve zuurstofdeeltjes, een proces dat een rol speelt bij veroudering van weefsel.
- IVF (in-vitrofertilisatie)
- Een vruchtbaarheidsbehandeling waarbij een eicel buiten het lichaam wordt bevrucht voordat het ontstane embryo in de baarmoeder wordt geplaatst.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
