Plantaardig wondverband dient antibiotica toe vóór infectie toeslaat

Een wondinfectie lijkt onschuldig, maar kan snel uit de hand lopen. Binnen enkele uren kunnen bacteriën een beschermende slijmlaag vormen die nauwelijks vatbaar is voor antibiotica, ontsmettingsmiddelen of het eigen afweersysteem. Wereldwijd kosten dit soort infecties de gezondheidszorg jaarlijks miljarden euro's. Onderzoekers van de University of Bath denken een oplossing te hebben: een wondverband dat actief wordt vóórdat die beschermlaag kans krijgt te groeien.

Twee kanten, twee taken

Het verband bestaat uit twee lagen die beide zijn gemaakt van plantaardige polymeren, chemisch verwant maar met andere eigenschappen zodra ze tot dunne vezels worden versponnen. De kant die op de wond ligt, bevat het breedspectrum-antibioticum tetracycline en geeft dit razendsnel af aan het weefsel. De buitenste laag houdt vocht vast en zorgt voor een gunstig klimaat om te genezen. Doordat de twee lagen van nature al verschillend gedrag vertonen, was geen extra chemische bewerking nodig om dit effect te bereiken.

Meer dan 90 procent minder biofilm

In laboratoriumtests op nagebootste wonden werd het verband getest tegen twee veelvoorkomende ziekenhuisbacteriën: Staphylococcus aureus en Pseudomonas aeruginosa. Binnen vier uur bereikte het antibioticum een werkzame concentratie en nam de vorming van de bacteriële beschermlaag met meer dan 90 procent af. Dat is belangrijk, want zodra die laag eenmaal is gevormd, wordt behandeling veel lastiger. "Onze studie toont een snelle afgifte van tetracycline en een aanzienlijke afname van bacteriën in laboratoriumbiofilms. De belangrijkste vernieuwing is het tweelaagse ontwerp, dat het antibioticum naar de wond stuurt en onnodig verlies naar buiten beperkt", zegt onderzoeker Xiang Ding van de afdeling Chemical Engineering in Bath.

Nog een lange weg te gaan

Het verband is nog niet vergeleken met bestaande antibiotica-afgevende verbanden die al in ziekenhuizen worden gebruikt. Volgens Ding kan de met medicijn geladen laag mogelijk ook andere antibiotica of stoffen die genezing bevorderen bevatten, zolang die stabiel blijven tijdens de productie. Voordat het verband patiënten kan behandelen, moeten onderzoekers eerst de veiligheid en werkzaamheid in uitgebreidere modellen bevestigen, de dosering optimaliseren en een betrouwbare manier vinden om het verband te steriliseren en op grote schaal te produceren. Ook moet nog worden onderzocht of de plantaardige materialen echt goedkoper of duurzamer zijn dan bestaande verbanden, die vaak van aardolie zijn gemaakt. Dat vereist volgens Ding aparte levenscyclus- en kostenanalyses. De studie is gepubliceerd in het vakblad Bioactive Materials.