OpenAI claimt doorbraak op oeroud wiskundeprobleem, twijfel over herkomst bewijs

OpenAI zegt een oplossing te hebben gevonden voor de Navier-Stokesvergelijkingen, een wiskundig probleem over de stroming van vloeistoffen en gassen dat al bijna negentig jaar onopgelost is. Het bedrijf gebruikte daarvoor een nog niet uitgebracht, intern taalmodel dat volgens OpenAI krachtiger is dan het net gelanceerde GPT-6 Astra, aangevuld met een zwerm van tienduizend AI-agents die tegelijk aan het probleem rekenden. Het model begon op 28 augustus met trainen en vertoonde volgens OpenAI al snel 'ongekende prestaties' op wiskundige tests, meldt het bedrijf in een blogpost.

Eén van zeven miljoenenraadsels

Navier-Stokes is een van de zeven Millennium Prize Problems: een lijst van beroemde onopgeloste wiskundevragen waarvoor het Clay Mathematics Institute sinds 2000 telkens een miljoen dollar beloning uitlooft. Slechts één van de zeven is ooit officieel opgelost. Een sluitend bewijs voor Navier-Stokes zou dus een belangrijke doorbraak zijn, niet alleen voor de wiskunde maar ook als signaal dat AI-modellen inmiddels onderzoek kunnen doen waar mensen al decennia op vastlopen. OpenAI laat weten de bijbehorende premie niet te zullen claimen.

Verdachte timing

Het succes wordt overschaduwd door twijfels over de herkomst van het bewijs. Eén dag vóór OpenAI's aankondiging publiceerden wiskundehoogleraar Tristan Buckmaster van de New York University en onderzoeker Levent Alpöge van concurrent Anthropic hun eigen bevindingen over een verwant vraagstuk. Buckmaster zegt dat hij OpenAI benaderde nadat hij hoorde dat het bedrijf op de hoogte was van hun voortgang. Tot zijn verbazing bleek OpenAI een bewijs te hebben geproduceerd via dezelfde route die hij en Alpöge zelf al hadden uitgewerkt, deels met behulp van OpenAI's programmeertool Codex en Anthropic's chatbot Claude.

Buckmaster vroeg OpenAI expliciet of het model toegang had gehad tot hun werksessies in Codex, waarin het duo al hun conceptversies had opgeslagen. Volgens hem kreeg hij te horen dat het model geen gebruikersdata 'opzoekt', maar bleef een antwoord op de vraag of er wél mee getraind was uit. OpenAI stelt in zijn verklaring dat er 'geen specifieke gebruikersdata is geraadpleegd' voor het bewijs, maar voegt daaraan toe dat het niet volledig kan uitsluiten dat geanonimiseerde gegevens uit het gebruik van zijn producten de onderliggende modellen wel hebben verbeterd.

Welles-nietes tussen wiskundigen

OpenAI-onderzoeker Sebastien Bubeck zegt dat het bedrijf niets van Buckmasters werk had gezien voordat dit publiek werd gemaakt, en wijst erop dat de bewijzen inhoudelijk uiteenlopen. Buckmaster houdt echter vol: op sociale mediaplatform Mastodon stelt hij dat OpenAI feitelijk toegeeft trainingsdata te hebben gebruikt uit de periode nadat zijn team het eigen resultaat al had gevonden. De zaak legt een gevoelig punt bloot: naarmate AI-bedrijven en academische onderzoekers dezelfde tools gebruiken om aan dezelfde problemen te werken, wordt het moeilijker te bewijzen wie welke doorbraak als eerste — en onafhankelijk — heeft bereikt.