OpenAI claimt doorbraak: 10.000 AI-agenten kraken beroemd wiskundig raadsel

OpenAI zegt een van de beroemdste onopgeloste problemen uit de wiskunde te hebben gekraakt. Volgens het bedrijf loste een nog niet uitgebracht AI-model in minder dan vier dagen tijd een cruciaal onderdeel van het Navier-Stokes-probleem op, een van de zeven millenniumprijsproblemen. De claim zorgt meteen voor ophef, want een rivaliserend onderzoeksteam beweert dat OpenAI met hun aanpak aan de haal ging.

Een raadsel van een miljoen dollar

De Navier-Stokesvergelijkingen beschrijven hoe vloeistoffen en gassen stromen. Ingenieurs gebruiken ze om vliegtuigvleugels te ontwerpen, weersvoorspellingen te maken en bloedstromen in het lichaam te simuleren. Al decennia weten wiskundigen niet zeker of de vergelijkingen in alle gevallen een nette, voorspelbare oplossing geven, of dat ze op een gegeven moment volledig instorten. Die vraag staat sinds 2000 op de lijst van zeven millenniumprijsproblemen van het Clay Mathematics Institute, met telkens een miljoen dollar beloning voor wie een oplossing kan bewijzen. Sinds de publicatie van de lijst is er pas één probleem definitief opgelost. OpenAI claimt nu aangetoond te hebben dat de vergelijkingen inderdaad kunnen instorten, oftewel dat er situaties bestaan waarin de wiskundige beschrijving van een stroming op enig moment geen zinnig antwoord meer geeft.

Duizenden AI-agenten tegelijk aan het werk

Volgens OpenAI begon het onderzoek eind augustus met de training van een nieuw, nog ongepubliceerd model. Toen er online geruchten opdoken dat een concurrent vorderingen boekte op de millenniumproblemen, zette het bedrijf zijn systeem op alle zes nog openstaande problemen tegelijk. Het werk aan Navier-Stokes bleek verrassend kansrijk, waarna OpenAI er extra rekenkracht tegenaan gooide. In de laatste fase draaiden zo'n 10.000 AI-agenten, zelfstandig werkende programma's die onderling berichten uitwisselden, tegelijk aan het probleem. Onderzoeker Sebastien Bubeck en topman Mark Chen zeggen dat de rekenkosten in de miljoenen dollars liepen, ongeveer duizend keer zoveel als bij eerdere wiskundige resultaten van het bedrijf. Na 88 uur rekenen kwam er zaterdag een oplossing uit.

Discussie over credit en verificatie

De timing van de aankondiging viel niet toevallig. Enkele uren eerder publiceerden wiskundige Tristan Buckmaster van New York University en Levent Alpoge, die voor concurrent Anthropic werkt, hun eigen AI-ondersteunde resultaten over verwante vergelijkingen. Buckmaster stelt dat OpenAI pas met het probleem aan de slag ging nadat nieuws over zijn onderzoek de ronde deed, en daarbij dezelfde ongebruikelijke aanpak volgde die hij en Alpoge maandenlang hadden ontwikkeld. OpenAI ontkent toegang te hebben gehad tot het werk van de rivaliserende onderzoekers. Wel erkende het bedrijf later dat het niet volledig kan uitsluiten dat geanonimiseerde gebruiksdata van klanten indirect heeft bijgedragen aan de training van het model. Belangrijker nog: de uitkomst is voorlopig een claim, geen feit. Volgens de regels van het Clay Mathematics Institute moet een oplossing eerst in een peer-reviewed tijdschrift verschijnen en daarna twee jaar standhouden in de wiskundige gemeenschap voordat er zelfs maar een commissie naar kijkt. Institute-president Martin Bridson noemt dat proces bewust traag en benadrukt dat de beoordeling grondig zal zijn. OpenAI zegt de miljoen dollar sowieso niet te zullen claimen, ook niet als de oplossing wordt bevestigd.