Musk draait bij: SpaceX zegt eerst een stad op de Maan te bouwen, niet op Mars

Elon Musk verraste de ruimtevaartwereld met een nieuwe aankondiging: SpaceX gaat zich eerst richten op het bouwen van een stad op de Maan, voordat het bedrijf naar Mars gaat. Dat is een opvallende ommezwaai. Musk noemde de Maan vorig jaar nog "een afleiding" en wilde het liefst direct doorreizen naar de rode planeet.

Werk sprak altijd al andere taal dan Musks woorden

Ruimtevaartbeleidsexpert Wendy Whitman Cobb van de School of Advanced Air and Space Studies zegt de omslag niet verrassend te vinden. Ze volgt al jaren de vacatures van SpaceX en zag daar nauwelijks functies voorbijkomen die specifiek gericht zijn op Marstechnologie. Volgens haar was de focus op Mars vooral een persoonlijke stokpaardje van Musk zelf, en niet per se van het bedrijf SpaceX als geheel.

Een bemande Marsmissie kent nog altijd enorme technische hindernissen: astronauten hebben onderdak, voedsel en bescherming tegen straling nodig, en een raket moet op Mars zelf weer kunnen opstijgen zonder lanceerplatform en met nauwelijks atmosfeer. Dat zijn problemen die jaren, mogelijk decennia, aan ontwikkeling vergen.

De Maan als tussenstap

Daarom geldt de Maan binnen het Amerikaanse ruimtevaartprogramma al langer als tussenstap richting Mars. NASA test via het Artemis-programma eerst hoe astronauten langere tijd op de Maan kunnen verblijven, om die kennis later te gebruiken voor een reis naar Mars. Astronoom Paul Byrne van Washington University in St. Louis noemt de Maan "de meest logische plek om te beginnen" aan een langdurige aanwezigheid in de ruimte, mede omdat evacuatie in noodgevallen binnen enkele dagen mogelijk is. Bij Mars zouden astronauten maandenlang op zichzelf zijn.

Naast wetenschappelijke motieven spelen geopolitieke belangen een grote rol. China wil de komende tien jaar een vaste aanwezigheid op de Maan opbouwen, en de Verenigde Staten willen niet achterblijven. Ook speelt concurrentie tussen ruimtevaartbedrijven mee: rivaal Blue Origin van Jeff Bezos ontwikkelt eveneens een maanlander voor NASA en zou SpaceX voorbij kunnen streven als belangrijkste maanpartner van het ruimtevaartagentschap.

Ook een kwestie van geld

Er speelt nog een praktische reden mee: de langverwachte beursgang van SpaceX. Investeerders willen een realistisch verdienmodel zien, en een haalbaar maanplan oogt geloofwaardiger dan verre Marsdromen. Toch blijft Musk ook nu ambitieus: hij claimt dat SpaceX binnen vijf tot zeven jaar na de maanmissies een stad op Mars zal bouwen. Dat terwijl zijn herbruikbare raket Starship nog niet eens bewezen vliegklaar is. Musk voorspelde eerder al dat mensen in 2022, 2024 en 2029 op Mars zouden staan.

Experts als Kyler Kuehn van het Lowell Observatory noemen de nieuwe koers desondanks bemoedigend, omdat die dichter bij de technische realiteit staat. Tegelijk waarschuwt Byrne dat het publiek afhaakt als de kloof tussen marketingtaal en de trage, dure praktijk van ruimtevaart en maanbasisbouw te groot blijft.