Minder eiwit eten voor een langer leven? Experts waarschuwen ervoor

Onderzoekers van de University of Wisconsin-Madison publiceerden onlangs een overzichtsstudie waarin ze op basis van 350 eerdere publicaties concluderen dat eiwitrestrictie de stofwisseling verbetert en het leven kan verlengen. Voedingswetenschappers reageren kritisch. Volgens hen is het bewijs vooral gebaseerd op dierproeven en gaat de vertaling naar mensen mank.

Muizenstudie, mensenadvies?

Stuart Phillips, hoogleraar kinesiologie aan McMaster University, noemde de studie op sociale media "een mooi muizenverhaal, verkocht als menselijk advies". Hij wijst erop dat de auteurs zelf toegeven dat het effect van eiwitbeperking op de menselijke levensduur onbekend is. Dat is volgens Phillips precies het probleem: resultaten uit dierexperimenten laten zich niet zomaar vertalen naar de complexe, uiteenlopende eiwitbehoefte van mensen. De huidige Amerikaanse voedingsrichtlijnen adviseren 1,2 tot 1,6 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht, ruim boven de wettelijke ondergrens van 0,8 gram die als absolute minimum geldt.

Ouderen extra kwetsbaar

Voor oudere volwassenen kan minder eiwit juist averechts werken, waarschuwt William Evans, verbonden aan de University of California, Berkeley. Naarmate mensen ouder worden, vertraagt het lichaam met het aanmaken van nieuwe eiwitten, terwijl de behoefte aan eiwit juist toeneemt om spiermassa te behouden. Diëtiste Katie Dodd verwijst naar de Europese PROT-AGE-aanbevelingen, die ouderen adviseren 1 tot 1,2 gram eiwit per kilogram te eten, met meer voor wie sport. Te weinig eiwit vergroot volgens haar het risico op sarcopenie, oftewel leeftijdsgebonden spierverlies, met meer valpartijen en een hogere sterfte tot gevolg. "Gezond ouder worden gaat niet alleen om langer leven, maar om kracht en zelfstandigheid behouden", aldus Dodd.

Extra risico bij afslankmedicatie

Clinisch voedingsspecialist Stacy Pelekhaty van het University of Maryland Medical Center wijst op een specifieke risicogroep: gebruikers van GLP-1-medicatie voor gewichtsverlies. Deze middelen onderdrukken de eetlust sterk en gaan vaak gepaard met verlies van spiermassa en een lager metabolisme. Omdat eiwitrijke maaltijden al snel een vol gevoel geven, wordt het voor gebruikers van deze medicijnen nog lastiger om voldoende eiwit binnen te krijgen. Combineer dat met een bewust eiwitarm dieet, en het risico op ongewenst spierverlies neemt toe, aldus Pelekhaty.

Ook bij mensen met een zittende leefstijl waarschuwen experts voor het schrappen van eiwit zonder de totale calorie-inname aan te passen: het tekort wordt dan al snel opgevuld met koolhydraten, wat het risico op chronische aandoeningen kan vergroten. Meerdere experts benadrukken dat de discussie niet zozear zou moeten gaan over hoeveel eiwit, maar over welke soort: een dieet met meer plantaardige eiwitten en minder bewerkt vlees lijkt gunstiger dan een generieke beperking. Donald Layman, hoogleraar emeritus voedingswetenschappen aan de University of Illinois, vat het kernpunt samen: "Het is veel beter om een actieve 90-jarige te zijn dan een kasplantje van 100."