Amerikaans leger test mini-kernreactor van General Atomics voor extreme omgevingen

Het Amerikaanse leger zet een volgende stap in de zoektocht naar onafhankelijke energievoorziening voor zijn bases. Binnen het zogeheten Janus-programma, dat commerciële kernenergie sneller inzetbaar moet maken voor militair gebruik, is gekozen voor de microreactor van het Amerikaanse bedrijf General Atomics. Het systeem heet GA-TES, kort voor Tactical Energy System, en moet legerinstallaties van stroom voorzien op plekken waar een aansluiting op het gewone stroomnet niet mogelijk of te kwetsbaar is.

Compact en verplaatsbaar

GA-TES levert in de basisversie ongeveer 5 megawatt aan elektrisch vermogen, genoeg voor een kleine legerbasis. Het ontwerp is schaalbaar tot zo'n 20 megawatt. De reactor is modulair gebouwd, waardoor onderdelen per vrachtwagen of trein te vervoeren zijn. Dat maakt de installatie geschikt voor afgelegen locaties, van woestijnbases tot poolgebieden. Volgens de fabrikant gaat de reactor veertig jaar mee zonder dat hij hoeft te worden vervangen.

Bijzonder aan het ontwerp is het koelsysteem. GA-TES gebruikt vloeibaar metaal als koelmiddel, dat vanzelf gaat circuleren door temperatuurverschillen. Er zijn dus geen pompen nodig, wat het systeem eenvoudiger en minder storingsgevoelig maakt. Ook is er geen groot koelwaternetwerk nodig zoals bij traditionele kerncentrales, wat de reactor extra geschikt maakt voor droge of afgelegen gebieden.

Voortbouwend op decennia ervaring

General Atomics is al meer dan zeventig jaar actief in de kernindustrie en heeft wereldwijd 68 reactoren gebouwd en begeleid, vooral het type TRIGA-onderzoeksreactor. GA-TES maakt gebruik van uranium-zirkoniumhydride als splijtstof, een materiaal dat bekendstaat om zijn zelfregulerende eigenschappen: bij oververhitting remt de kernreactie vanzelf af. Die combinatie van bewezen brandstoftechnologie en pompvrije koeling moet de reactor extra veilig maken, ook zonder voortdurend menselijk toezicht.

Het leger gaat de reactor testen op de basis Fort Hood in Texas. Daar doorloopt GA-TES de komende periode ontwikkel-, test- en planningsfases voordat een eventuele daadwerkelijke plaatsing volgt. De financiering verloopt via een zogeheten Other Transaction Authority-overeenkomst, waarbij geld vrijkomt zodra vooraf afgesproken technische mijlpalen zijn gehaald. Volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie is het doel om praktijkrijpe, betrouwbare technologie te ontwikkelen die de energieonafhankelijkheid van legerbases moet vergroten. Meerdere bedrijven doen mee aan het Janus-programma; GA-TES is een van de kandidaten die nu de testfase ingaat.