Microreactor Kaleidos rijdt 1600 kilometer naar testcentrum in Idaho

De reactor vertrok op 12 augustus vanuit El Segundo in Californië en legt op een dieplader een afstand van ruim 1600 kilometer af naar de deelstaat Idaho. Daar wordt Kaleidos geïnstalleerd in de zogeheten DOME-testfaciliteit van het testreactor-complex van Idaho National Laboratory (INL), een Amerikaans overheidslaboratorium dat gespecialiseerd is in kernenergieonderzoek. DOME staat voor Demonstration of Microreactor Experiments en is ondergebracht in de oude, hergebruikte insluitconstructie van een voormalige experimentele kweekreactor. Die stevige betonnen omhulling biedt een veilige plek om nieuwe reactorconcepten te testen zonder gevaar voor de omgeving.

Radiant benadrukt dat de reactor die nu naar Idaho reist geen vereenvoudigd testmodel is, maar identiek is aan de reactoren die het bedrijf straks commercieel wil verkopen. Kaleidos is een microreactor met een vermogen van 1 megawatt elektrisch, gebouwd op dezelfde schaal en met dezelfde brandstoflading als de exemplaren die van de productielijn moeten rollen in Radiants fabriek in Oak Ridge, Tennessee. Elke testfase levert daardoor bruikbare gegevens op voor de vergunningsaanvraag bij de Amerikaanse toezichthouder Nuclear Regulatory Commission (NRC).

Vijf testfases richting commerciële goedkeuring

Eenmaal in de DOME-faciliteit doorloopt Kaleidos een testprogramma in vijf fases, onder toezicht van het Amerikaanse ministerie van Energie en INL. Het begint met het bereiken van criticaliteit bij een verwaarloosbaar laag vermogen, het punt waarop de kernreactie zichzelf in stand houdt. Daarna volgen tests waarbij de reactor daadwerkelijk warmte en elektriciteit levert, tot het volledige vermogen van 1 megawatt. De laatste en zwaarste test is een ononderbroken proefdraai van 150 uur zonder dat een operator hoeft in te grijpen. Dat moet aantonen dat de reactor betrouwbaar genoeg is voor praktijkgebruik. Voor de brandstof gebruikt Radiant zogeheten TRISO-deeltjes, geleverd door het bedrijf Standard Nuclear. Dit zijn microscopisch kleine uraniumkorrels met meerdere beschermlagen, die extreme temperaturen kunnen doorstaan zonder radioactief materiaal vrij te geven. Het testtraject moet in het derde kwartaal van dit jaar zijn afgerond.

Fabriek en eerste klant staan al klaar

Terwijl Kaleidos wordt getest, ligt bij de NRC ook al de vergunningsaanvraag voor Radiants productiefabriek R-50 in Oak Ridge. Goedkeuring daarvan wordt in het laatste kwartaal van dit jaar verwacht, wat via de zogeheten nucleaire certificering de weg vrijmaakt voor seriematige bouw van de reactoren. Radiant heeft bovendien al een klant: het bedrijf sloot een overeenkomst met de Amerikaanse luchtmacht om in 2028 de eerste commerciële microreactor te leveren aan Buckley Space Force Base, een militaire basis in de staat Colorado. Microreactoren zoals Kaleidos worden gezien als een mogelijke oplossing voor afgelegen locaties, militaire installaties en industriële sites die niet op het grote stroomnet zijn aangesloten, omdat ze relatief klein, verplaatsbaar en snel inzetbaar zijn.