Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie
Kernreactor Kaleidos maakt proefrit van 1600 kilometer om vervoerbaarheid te bewijzen
Het Amerikaanse bedrijf Radiant heeft zijn compacte kernreactor Kaleidos op een truck gezet voor een tocht van meer dan 1600 kilometer, van Californië naar een testfaciliteit in Idaho. Daar moet de reactor een reeks strenge tests doorstaan die de basis vormen voor een vergunning bij de Amerikaanse kernenergietoezichthouder.
Radiant, een start-up uit El Segundo bij Los Angeles, vervoert zijn microreactor Kaleidos sinds 12 augustus over de weg naar het Idaho National Laboratory. Met een vermogen van 1 megawatt elektrisch past de reactor op een trailer en is hij volgens het bedrijf net zo goed te verschepen of te vervliegen. Radiant wil daarmee laten zien dat kernenergie niet per se aan een vaste locatie gebonden hoeft te zijn, maar als kant-en-klaar apparaat naar afgelegen fabrieken, legerbases of rampgebieden kan reizen.
Van fabriekshal naar oude testreactor
De bestemming is DOME, een testbed van het Idaho National Laboratory dat is ondergebracht in het hergebruikte insluitgebouw van een voormalige experimentele kweekreactor. In deze faciliteit kunnen ontwikkelaars van nieuwe reactorontwerpen hun techniek onder toezicht van de Amerikaanse overheid testen. Radiant benadrukt dat de reactor die nu naar Idaho rijdt geen vereenvoudigd testmodel is: het gaat om exact hetzelfde ontwerp, dezelfde afmetingen en dezelfde brandstoflading als de reactoren die het bedrijf straks commercieel wil verkopen.
Vijf testfases richting vergunning
Zodra Kaleidos in DOME staat, wordt de reactor geladen met TRISO-splijtstof, korrels met een keramische beschermlaag die extreme temperaturen kunnen verdragen. Bedrijf Standard Nuclear maakte deze brandstof eerder dit jaar volgens specificaties van Radiant; het laden gebeurt onder toezicht van het Amerikaanse ministerie van Energie en het laboratorium zelf. Daarna doorloopt de reactor vijf testfases: eerst bereikt hij op laag vermogen voor het eerst criticaliteit, het punt waarop de kernreactie zichzelf in stand houdt. Vervolgens volgen tests met warmte- en stroomproductie, een fase op vol vermogen en tot slot een marathon van 150 uur onafgebroken bedrijf zonder dat een operator hoeft in te grijpen. Alle gegevens uit dit programma gebruikt Radiant voor de vergunningsaanvraag bij de Amerikaanse kernenergietoezichthouder NRC. Het bedrijf mikt op afronding van de testcampagne in het derde kwartaal van 2026.
Fabriek in Tennessee en eerste klant bij de luchtmacht
Los van de tests in Idaho ligt bij de NRC ook een vergunningsaanvraag voor de geplande productiefabriek R-50 in Oak Ridge, Tennessee. Daar wil Radiant straks in serie Kaleidos-reactoren bouwen voor klanten. Goedkeuring van die fabrieksvergunning wordt verwacht in het laatste kwartaal van 2026. Radiant heeft inmiddels ook een overeenkomst met de Amerikaanse luchtmacht: de eerste commerciële Kaleidos-reactor moet in 2028 worden geleverd aan Buckley Space Force Base in Colorado. Volgens het bedrijf is de testcampagne in Idaho essentieel om die deadline te halen.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als kleine, fabrieksgebouwde kernreactoren zoals Kaleidos hun veiligheid en betrouwbaarheid kunnen bewijzen, kunnen ze stroom leveren op plekken waar een traditionele kerncentrale niet haalbaar is, van legerbases tot geïsoleerde industrieterreinen. De testcampagne in Idaho is daarmee een belangrijke stap richting officiële goedkeuring en praktijkinzet van deze nieuwe generatie microreactoren.
- Microreactor
- Een kleine kernreactor, vaak fabrieksgebouwd en verplaatsbaar, met veel minder vermogen dan een traditionele kerncentrale.
- Insluitgebouw
- De beschermende structuur rond een kernreactor die radioactief materiaal binnenhoudt bij een storing.
- Criticaliteit
- Het punt waarop een kernreactie zichzelf in stand houdt, de basisvoorwaarde om een reactor te laten draaien.
- TRISO-splijtstof
- Splijtstofkorrels met meerdere keramische beschermlagen, ontworpen om ook bij extreme hitte niet te smelten.
- NRC
- De Nuclear Regulatory Commission, de Amerikaanse toezichthouder die vergunningen verleent voor kernreactoren.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
