Ruimtevaart › Satelliet-megaconstellaties
Italiaanse satellietconstellatie IRIDE compleet met 39 satellieten in de ruimte
Italië heeft zijn Eaglet II-satellietconstellatie voltooid: met de laatste acht satellieten telt het nationale aardobservatieprogramma IRIDE nu 39 satellieten in een baan om de aarde. De data moeten Italiaanse overheidsdiensten helpen bij het monitoren van bodembeweging, bosbranden, kustlijnen en kritieke infrastructuur.
Op 1 oktober bracht een Falcon 9-raket van SpaceX de laatste acht Eaglet II-satellieten voor het Italiaanse ruimteprogramma IRIDE in een lage baan om de aarde. De lancering gebeurde vanaf Vandenberg Space Force Base in Californië, als onderdeel van de Transporter-18 rideshare-missie, waarbij meerdere klanten de ruimtevaart delen op één raket. Met deze lancering staat de teller van IRIDE-satellieten op 39.
Wat is IRIDE?
IRIDE is een nationaal aardobservatieprogramma van de Italiaanse overheid, ontwikkeld door het Europese ruimteagentschap ESA in opdracht van het Italiaanse ruimteagentschap ASI. Het programma wordt betaald uit het Italiaanse herstelfonds PNRR, bedoeld om de economie na de coronacrisis te moderniseren. De satellietdata moeten Italiaanse overheidsdiensten voorzien van actuele informatie over onder meer bodembeweging, landgebruik, watervoorraden, bosbranden, kustbescherming, luchtkwaliteit en het weer. Ook kritieke infrastructuur zoals bruggen en dijken kan voortaan vanuit de ruimte in de gaten worden gehouden.
Simonetta Cheli, directeur aardobservatieprogramma's bij ESA, noemt de voltooiing een belangrijke mijlpaal. Volgens haar komt Italië hiermee een stap dichter bij het volledig kunnen ondersteunen van publieke diensten voor het monitoren van het eigen grondgebied en de kustlijnen.
24 satellieten in minder dan een jaar
De Eaglet II-constellatie bestaat nu uit 24 satellieten, gebouwd en getest door het Duits-Italiaanse ruimtevaartbedrijf OHB Italia. Elke satelliet is uitgerust met een multispectrale sensor die het aardoppervlak in verschillende golflengtes fotografeert, en met een Automatic Identification System (AIS) waarmee scheepvaart gevolgd kan worden. Dat laatste is bedoeld om de maritieme veiligheid te verbeteren, bijvoorbeeld bij het opsporen van schepen die hun transponder hebben uitgeschakeld.
Roberto Aceti, directeur van OHB Italia, noemt het een unieke prestatie dat zijn bedrijf 24 satellieten in minder dan een jaar tijd operationeel heeft gekregen. De satellieten worden na uitgebreide tests overgedragen aan ASI, dat ze verder gaat beheren.
Meer lanceringen op komst
Naast Eaglet II bestaat IRIDE ook uit de Hawk for Earth Observation-constellatie (HEO), met hogeresolutie optische camera's gebouwd door het Italiaanse bedrijf Argotec. Sinds de eerste testsatelliet in januari 2025 zijn in totaal al vijf lanceringen uitgevoerd, telkens met de herbruikbare Falcon 9 van SpaceX. ASI-commissaris Mario Cospito zegt dat de nieuwe satellieten zullen helpen bij het bestuderen van klimaatverandering en het beschermen van het land. Voor de komende maanden staan nog meer lanceringen gepland om de constellatie verder uit te breiden.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? IRIDE laat zien hoe landen steeds vaker eigen satellietvloten bouwen om onafhankelijk data te verzamelen over klimaat, veiligheid en infrastructuur. Doordat lanceringen via rideshare-missies op herbruikbare raketten steeds goedkoper worden, kunnen ook kleinere landen zulke constellaties betalen. Dit soort nationale aardobservatiesystemen zal de komende jaren een steeds grotere rol spelen bij rampenbestrijding en klimaatonderzoek.
- Aardobservatie
- Het met satellieten of vliegtuigen verzamelen van gegevens over het aardoppervlak, gebruikt voor bijvoorbeeld klimaatonderzoek en rampenbestrijding.
- Rideshare-missie
- Een raketlancering waarbij meerdere satellieten van verschillende klanten samen meeliften, wat de kosten per satelliet verlaagt.
- Lage baan om de aarde
- Een baan op enkele honderden kilometers hoogte, populair bij aardobservatiesatellieten vanwege de scherpe beelden die daar mogelijk zijn.
- Herbruikbare raket
- Een raket waarvan delen, zoals de eerste trap, na lancering weer landen en opnieuw gebruikt kunnen worden, wat ruimtevaart goedkoper maakt.
- Multispectrale sensor
- Een camera die licht in meerdere golflengtes vastlegt, waardoor naast zichtbaar licht ook bijvoorbeeld infrarood zichtbaar wordt. Dit helpt bij het herkennen van vegetatie, water of vervuiling.
- AIS (Automatic Identification System)
- Een systeem waarmee schepen automatisch hun locatie en identiteit uitzenden, en dat satellieten kunnen oppikken voor maritieme veiligheid.
- PNRR
- Het Italiaanse Nationaal Herstel- en Veerkrachtplan, gefinancierd met Europese coronasteun om de economie te moderniseren.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
