Ruimtevaart › Satelliet-megaconstellaties
Congres dreigt SpaceX-fondsen te blokkeren na Starlink-storingen in Oekraïne
Een Amerikaanse Congresafgevaardigde dreigt steun voor miljoenencontracten met SpaceX in te trekken. De aanleiding: storingen in het militaire satellietsysteem Starshield die Oekraïense drones zonder verbinding zetten tijdens de strijd tegen Rusland.
Jim Himes, de Democraat die in januari naar verwachting voorzitter wordt van de inlichtingencommissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, heeft Elon Musk een dreigende brief gestuurd. Hij wil weten wie besloot om de prestaties van Starshield in Oekraïne te beperken. Zolang hij geen duidelijk antwoord krijgt, zegt Himes geen steun meer te geven aan financiering van Amerikaanse overheidssystemen die door SpaceX zijn ontwikkeld. Nieuwszender CNN maakte de brief eerder bekend.
Starshield is de militaire variant van Starlink, de bekende internetdienst die SpaceX via duizenden satellieten in een lage baan om de aarde aanbiedt. Waar gewone Starlink-schotels consumenten en bedrijven van snel internet voorzien, is Starshield bedoeld voor overheden en legers. De Verenigde Staten hebben toegang tot Starshield ook uitgebreid naar Oekraïne, al zijn de precieze voorwaarden van die afspraak grotendeels geheim.
Drones zonder verbinding
De ruzie ontstond nadat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op 19 oktober meldde dat de apparatuur stopt met werken bij snelheden tussen de 130 en 161 kilometer per uur. Dat raakt vooral drones die relatief snel vliegen, zoals onderscheppers van Russische Shahed-drones en langeafstandswapens. Volgens Zelensky vertraagt dit de logistiek aan het front en belemmert het de inzet van verdedigingsdrones. Een week later meldde Oekraïne opnieuw verstoringen.
Onduidelijk is wie de knop heeft omgedraaid. Musk zegt dat Amerikaanse overheidsfunctionarissen de toegang tot Starshield beheren, maar verdedigt tegelijk het recht van SpaceX om het gebruik van de commerciële Starlink-dienst in een oorlogssituatie te beperken. Himes wil van Musk precies horen welke wijzigingen SpaceX in oktober doorvoerde, waarom dat gebeurde, en of dit op eigen initiatief van het bedrijf was of in opdracht van de Amerikaanse overheid.
Meer dan alleen onderzoek
De brief van Himes is meer dan een vraag om opheldering. Na de recente tussentijdse verkiezingen krijgen de Democraten in januari de meerderheid in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat. Daarmee krijgen zij instrumenten in handen om SpaceX onder druk te zetten, bijvoorbeeld door begrotingsgeld voor het Amerikaanse ministerie van Defensie en andere overheidsdiensten te beperken.
Dat raakt een groter belang dan alleen Oekraïne. SpaceX kreeg dit jaar een contract van 2,29 miljard dollar van de Amerikaanse ruimtemacht om een datanetwerk te bouwen voor het Golden Dome-raketschild. Ook bouwt het bedrijf spionagesatellieten voor de Amerikaanse inlichtingendienst NRO. Experts denken niet dat de Amerikaanse overheid de banden met SpaceX volledig doorknipt, omdat geen ander bedrijf dezelfde raket- en satellietcapaciteit biedt. Maar de politieke wil om de invloed van Musk op internationale conflicten te beperken, groeit duidelijk.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Deze zaak laat zien hoe afhankelijk moderne oorlogsvoering is geworden van particuliere satellietbedrijven, en hoe riskant dat is wanneer één bedrijf en één persoon de verbinding naar believen kunnen aan- of uitzetten. Als het Congres daadwerkelijk financiering gaat koppelen aan transparantie, kan dat de machtsverhouding tussen overheden en ruimtebedrijven structureel veranderen.
- Starshield
- De militaire versie van Starlink, bedoeld voor overheden en legers, met extra beveiliging en speciale functies voor defensietoepassingen.
- Starlink
- Het satellietinternet van SpaceX dat via duizenden kleine satellieten in een lage baan om de aarde snelle verbindingen biedt, ook in afgelegen gebieden.
- Lage baan om de aarde (LEO)
- Een baan op slechts een paar honderd kilometer hoogte, waar de meeste moderne communicatiesatellieten draaien omdat de signaalvertraging daar klein is.
- Golden Dome
- Een Amerikaans raketverdedigingsinitiatief waarvoor SpaceX een deel van de ondersteunende datainfrastructuur bouwt.
- NRO (National Reconnaissance Office)
- De Amerikaanse inlichtingendienst die verantwoordelijk is voor spionagesatellieten en het verzamelen van beeldmateriaal vanuit de ruimte.
- Begrotingsautorisatie
- De formele goedkeuring van het Congres om overheidsgeld aan een programma of bedrijf te besteden; zonder die goedkeuring kan financiering stokken.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.