Infrageluid ving explosie Blue Origin-raket op tot 1.700 km verderop

Explosie tijdens teststart in Florida

In mei 2026 ging het mis bij Blue Origin. Tijdens een zogeheten statische vuurtest van de nieuwe raket New Glenn, op lanceercomplex 36 van Cape Canaveral Space Force Station in Florida, explodeerde het toestel onverwacht. Bij zo'n test wordt de motor van een raket kort aangestoken terwijl de raket aan de grond blijft. Het is een standaardprocedure om te controleren of de motor goed functioneert voordat een echte lancering volgt. Dit keer liep de test uit op een explosie.

Wetenschappers van de Amerikaanse Sandia National Laboratories zagen in het incident een unieke kans. Zij gebruikten geluidsmetingen om onafhankelijk te bevestigen wanneer en waar de explosie precies plaatsvond, en hoe krachtig die was. Hun bevindingen zijn gepubliceerd in het vakblad The Seismic Record.

Geluid dat mensen niet kunnen horen

De sleutel tot het onderzoek is infrageluid: geluidsgolven met een frequentie die te laag is om door het menselijk oor te worden opgevangen. Grote explosies, vulkaanuitbarstingen en zelfs oceaangolven produceren dit soort geluid, dat over honderden tot duizenden kilometers door de atmosfeer kan reizen. De internationale organisatie die toeziet op het kernstopverdrag gebruikt infrageluid al jaren om kernproeven op te sporen.

Voor de New Glenn-explosie analyseerden onderzoekers Elizabeth Silber en Logan Scamfer signalen die waren opgevangen door microbarometers, gevoelige drukmeters die piepkleine schommelingen in luchtdruk registreren, op 36 meetstations verspreid over de Amerikaanse oostkust. Sommige daarvan stonden tot 1.700 kilometer van Cape Canaveral. Door de aankomsttijden van het geluid op de verschillende stations met elkaar te vergelijken, konden de onderzoekers exact terugrekenen waar en wanneer de knal ontstond. Die uitkomst kwam overeen met tijdstempels op video's van het ongeluk, wat de methode extra betrouwbaar maakt.

Wat de knal verraadt over de brandstof

Uit de sterkte van het geluid berekenden de wetenschappers ook de energie die vrijkwam: omgerekend 0,131 kiloton TNT-equivalent. Dat komt overeen met zo'n 3 tot 4 procent van de chemische energie die theoretisch beschikbaar was als de brandstoftanks van de raket volledig gevuld waren, of ongeveer 6 procent bij een half gevulde tank.

Dat percentage is belangrijk, omdat New Glenn rijdt op cryogene brandstof: extreem koude vloeibare zuurstof en vloeibare methaan. Dit type vloeibare stuwstof wordt steeds vaker gebruikt in nieuwe zware raketten, maar grootschalige metingen van explosies met deze brandstofcombinatie zijn zeldzaam. Volgens Silber komt vrijwel alle bestaande kennis over dit soort ongelukken uit kleine laboratoriumproeven of oude tests met heel andere brandstoffen. De data van de New Glenn-explosie geven onderzoekers dus zeldzaam inzicht in hoe brandstof en zuurstof zich gedragen bij een echt, grootschalig ongeluk: een deel ontploft direct, terwijl de rest geleidelijker verbrandt in de vuurbal die volgt.

De methode toont aan dat infrageluid een waardevol hulpmiddel kan worden bij het monitoren van steeds vaker voorkomende rakettests en -lanceringen, onafhankelijk van camerabeelden of telemetrie van het bedrijf zelf.