India verkent plantaardig eiwit tegen ondervoeding in schoolmaaltijden

Bijna een derde van de Indiase kinderen onder de vijf jaar kampt met een groeiachterstand, en een vergelijkbaar percentage heeft ondergewicht. Dat blijkt uit de nieuwste National Family Health Survey van India. Die cijfers vormden het startpunt van een besloten rondetafelgesprek waarin onderzoekers en beleidsmakers bespraken of nieuwe eiwitbronnen de nationale schoolvoedingsprogramma's kunnen verbeteren.

Schoolmaaltijden met te veel graan, te weinig eiwit

Het gesprek, georganiseerd door de denktank Observer Research Foundation (ORF) en het Good Food Institute India (GFI India), draaide om twee grote overheidsprogramma's: PM-POSHAN en de Integrated Child Development Services (ICDS). Samen voorzien ze miljoenen kinderen van schoolmaaltijden en voedselpakketten. De maaltijden voldoen vaak wel aan de norm voor calorieën en hoeveelheid, maar niet aan de eiwitkwaliteit, omdat ze grotendeels uit graan bestaan. Een wetswijziging uit 2023 van de National Food Security Act verhoogde de eiwitnormen waaraan de maaltijden moeten voldoen. Het budget voor schoolvoeding ligt in veel gevallen onder de tien roepie, ruim tien eurocent, per leerling per dag, wat de zoektocht naar betaalbare eiwitbronnen extra urgent maakt. Aan tafel zaten onder meer de Food Safety and Standards Authority of India, het Indiase ministerie van Biotechnologie, de Wereldbank en het Wereldvoedselprogramma, aangevuld met wetenschappers, maatschappelijke organisaties en bedrijven.

Peulvruchten en gierst als grondstof

Deelnemers wezen op India's eigen landbouw als startpunt voor goedkope eiwitbronnen. Peulvruchten, gierstsoorten, ontvette oliezaadmeel en gebroken graankorrels werden genoemd als kansrijke grondstoffen voor eiwitextractie. Veel van deze reststromen worden nu nauwelijks gekarakteriseerd, inconsistent verwerkt, of belanden als veevoer in plaats van op het bord. Technisch experts riepen op tot onderzoek naar regionale gewassen, verbeterde gewaseigenschappen, aangepaste verwerkingsapparatuur en strengere kwaliteitscontrole tussen productiebatches. Bij voldoende afzet kan zo'n keten inkomsten opleveren voor boerencoöperaties, zelfhulpgroepen van vrouwen, lokale verwerkers en kleine bedrijven. Ook via fermentatie geproduceerd eiwit werd genoemd als kansrijke aanvulling naast plantaardige bronnen. Voordat producten hun weg vinden naar publieke voedingsprogramma's, moeten ze eerst voldoen aan strenge voedselveiligheidseisen zoals die ook gelden voor nieuw voedsel. Genoemd werden onderzoek naar allergeniciteit, kwaliteit, verteerbaarheid en biobeschikbaarheid, plus klinisch bewijs. Ook moet blijken of mensen in stad en op het platteland de nieuwe producten daadwerkelijk willen eten.

De deelnemers signaleerden bovendien een gat tussen laboratorium en fabriek: gedeelde faciliteiten voor verwerking, testen, kwaliteitsborging en opschaling ontbreken vaak. India's BioE3-beleid, dat 'smart proteins' als prioritaire sector in de biomanufacturing noemt, kan volgens de deelnemers helpen om zowel fundamenteel onderzoek als de latere opschaling te ondersteunen. GFI India waarschuwde eerder al dat een tekort aan geschoold personeel de groei van de sector kan afremmen. Sneha Singh, directeur van GFI India, besloot de bijeenkomst met een oproep tot samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen, bedrijfsleven, ontwikkelingsorganisaties, financiers en maatschappelijke organisaties om alternatieve eiwitten om te zetten in praktische oplossingen voor de voedselzekerheid van India.