EU vraagt biotechbedrijven om input voor nieuwe wet rond fermentatie

Tot 10 juni konden bedrijven reageren op de plannen van de Europese Commissie voor de Biotech Act II. Die wet moet het bestaande EU-biotechkader, dat nu vooral over medische biotechnologie gaat, uitbreiden naar industriële biotechnologie en biofabricage. Denk aan het maken van eiwitten, vetten en andere ingrediënten met behulp van gisten, schimmels en gekweekte cellen. De Commissie verwacht in het vierde kwartaal van 2026 met een concreet wetsvoorstel te komen.

De aanleiding is een combinatie van problemen. Regels lopen binnen de EU uiteen per land en per productcategorie, waardoor bedrijven moeilijk kunnen opschalen. Daarnaast concurreren fermentatieproducten slecht op prijs met producten uit fossiele grondstoffen. Ondertussen investeren de Verenigde Staten en China fors in dezelfde technologie, wat de druk op Europa vergroot.

Fermentatiebedrijven willen duidelijkheid

Het Nederlandse bedrijf The Protein Brewery, dat eiwitrijke biomassa maakt met schimmelfermentatie, vraagt de Commissie om precisiefermentatie en aanverwante technieken expliciet in de wet op te nemen als strategische prioriteit. Het bedrijf noemt drie concrete knelpunten: etiketten die verwijzen naar onduidelijke Latijnse soortnamen, te strenge beperkingen op welke voedselcategorieën een product mag gebruiken, en veiligheidsbeoordelingen die niet goed passen bij microbiële eiwitten. Ook stelt het bedrijf een principiële vraag: moet de status van novel food voor altijd gelden, of kan een product die status kwijtraken zodra er genoeg veiligheidsdata is verzameld?

Het Estse bedrijf ÄIO, dat met gistfermentatie vetten maakt als alternatief voor dierlijke en tropische oliën, benadrukt vooral het belang van geharmoniseerde regels voor circulaire productie. Het bedrijf wil dat de wet ruimte biedt voor grondstoffen die van afval of CO2 afkomstig zijn, mits er strenge duurzaamheidscriteria en traceerbaarheid gelden voor zowel Europese als geïmporteerde producten.

Kweekvlees vreest een regelgevende grijze zone

Ook makers van gekweekt vlees mengen zich in het debat. Het Tsjechische Bene Meat Technologies vraagt om expliciete erkenning van niet-microbiële toepassingen, zoals gekweekte dierlijke cellen voor cellulaire landbouw. Zonder duidelijke regels voor organismen die zijn aangepast met nieuwe technieken zoals CRISPR, dreigen bedrijven in deze sector te verdwalen tussen losse, elkaar overlappende wetten. Bene Meat wil dat de Commissie dezelfde risicogerichte aanpak van de eerdere Biotech Act I doortrekt naar plantaardige, microbiële én dierlijke toepassingen, zodat de regels voor genetische modificatie overal hetzelfde zijn.

Het Deense biotechbedrijf Novonesis plaatst de discussie in een breder perspectief. Volgens het bedrijf blijft Europa sterk in het bedenken van nieuwe technologie, maar verschuift de daadwerkelijke productie en opschaling steeds vaker naar andere regio's. Zonder een wet die investeringen in synthetische biologie en biofabricage aantrekkelijker maakt, blijft die trend volgens Novonesis bestaan.