Deep Fission publiceert volledig veiligheidsplan voor kernreactor onder de grond

Kernenergie staat bekend om dikke betonnen koepels en strenge, vaak ondoorzichtige procedures. Het Amerikaanse startup Deep Fission doet het anders: het bedrijf zet zijn complete veiligheidsdossier online, inclusief de argumentatie waarom zijn reactor veilig genoeg is om te bouwen. Daarmee is het de eerste deelnemer aan het Reactor Pilot Program van het Amerikaanse ministerie van Energie (DOE) die zo'n document, de Nuclear Safety Design Agreement (NSDA), volledig vrijgeeft.

Sommige technische details zijn wel weggelaten omdat ze gevoelig zijn voor de veiligheid, en onderdelen van het ontwerp kunnen nog veranderen tijdens verdere toetsing. Toch is de publicatie opvallend in een sector waarin veiligheidsdocumentatie doorgaans achter gesloten deuren blijft. "We publiceren ons volledige dossier omdat we vinden dat het publiek de echte veiligheidscase achter deze reactor moet kunnen zien, niet alleen ons woord dat het ministerie het heeft beoordeeld," zegt oprichter en directeur Liz Muller.

Een reactor diep in de grond

Wat de Gravity-reactor vooral bijzonder maakt, is niet de kerntechniek zelf. Deep Fission gebruikt gewoon laagverrijkt uranium als brandstof, in combinatie met een drukwaterreactor-ontwerp dat al zeventig jaar wordt gebruikt in kerncentrales wereldwijd. Het verschil zit in de plaatsing: in plaats van een reactor te bouwen in een enorme betonnen koepel bovengronds, wil het bedrijf de reactor in een boorgat laten zakken, ongeveer anderhalve kilometer diep.

Op die diepte moeten het omringende gesteente en een kolom water boven de reactor zorgen voor drukregeling, koeling en afscherming tegen straling. Er is dus veel minder een traditioneel containmentgebouw nodig. Deep Fission noemt dit een vorm van passieve veiligheid: de ondergrondse omgeving zelf fungeert als beveiliging, zonder dat daar actief ingrijpen van mensen of machines voor nodig is. Het concept moet worden getest in Parsons, Kansas, waar het DOE de NSDA inmiddels heeft goedgekeurd. Die goedkeuring is overigens geen toestemming om de reactor daadwerkelijk te laten draaien, maar een eerste stap in een langer, gefaseerd toetsingsproces.

Van test naar mogelijk commercieel gebruik

Het Parsons-project heeft nog een bijzonder kenmerk: Deep Fission hoopt dat dezelfde reactor die nu voor het pilotprogramma wordt gebouwd, na de testfase gewoon commercieel stroom kan gaan leveren, zonder eerst te worden ontmanteld. Daarvoor is echter nog aanvullende documentatie nodig, plus goedkeuring van zowel het DOE als de Amerikaanse toezichthouder Nuclear Regulatory Commission (NRC). Niets daarvan is op dit moment gegarandeerd.

Het Reactor Pilot Program, opgezet onder een presidentieel decreet, laat het DOE toe om het ontwerp, de bouw en de eerste tests van geavanceerde reactoren buiten de traditionele nationale laboratoria te begeleiden, met de NRC als meekijkende toezichthouder. Volgens Deep Fission kan een commerciële versie van de reactor uiteindelijk koolstofarm basislastvermogen leveren aan energiebedrijven, fabrieken en datacenters, die door de groei van AI een steeds grotere stroomvraag hebben. Het bedrijf benadrukt dat de veiligheidscase blijft evolueren naarmate het project verdere toetsing doorloopt.