Amerikaans ministerie keurt veiligheid van kilometer-diepe kernreactor goed

Het Californische bedrijf Deep Fission heeft een cruciale hobbel genomen op weg naar een ondergrondse kerncentrale. Het Amerikaanse ministerie van Energie (DOE) keurde de zogeheten Nuclear Safety Design Agreement goed: een document waarin de veiligheidsbasis van het reactorontwerp wordt vastgelegd. Daarmee mag Deep Fission verder binnen het Reactor Pilot Program, een overheidsprogramma dat de ontwikkeling van nieuwe kernreactoren moet versnellen.

De goedkeuring betekent niet dat de reactor al mag draaien. Het is wel de basis waarop verdere technische toetsing en toekomstige vergunningsaanvragen worden gebouwd. Deep Fission moet nog meerdere technische reviews doorlopen voordat het een proefreactor daadwerkelijk mag opstarten.

Reactor in een boorgat

Het bijzondere aan de Gravity-reactor is de locatie: op ongeveer 1,6 kilometer diepte, in een verticaal geboord gat in de grond. Deep Fission gebruikt daarbij een drukwaterreactor, een beproefd type SMR dat ook in gewone kerncentrales wordt toegepast. Nieuw is vooral de configuratie: door de reactor diep onder de grond te plaatsen, hoopt het bedrijf minder bovengrondse bebouwing nodig te hebben en de veiligheid te vergroten, omdat de rotsmassa als extra barrière dient tussen de reactor en de omgeving.

Volgens topvrouw en medeoprichter Liz Muller is de goedkeuring "een grote stap voorwaarts" voor het bedrijf. Ze verwacht dat de aanpak de resterende ontwikkelfases kan versnellen.

Bouw in Kansas in volle gang

Op een industrieterrein in Parsons, Kansas, is Deep Fission al begonnen met de voorbereidingen voor een proefcentrale. Er is een bijna 1,8 kilometer diepe put geboord om gegevens te verzamelen, en er is een prototype van de reactorbehuizing afgeleverd op de locatie. De volgende fase draait om verdere praktijktests: ingenieurs gaan bredere putten boren en meer prototype-apparatuur installeren, voordat een volledige demonstratie van de reactor kan beginnen.

Direct door naar commerciële centrale

Anders dan veel experimentele reactorprojecten wil Deep Fission de testreactor in Kansas niet na één proef weer afbreken. Het bedrijf is van plan de installatie, na succesvolle tests en de benodigde vergunningen, direct om te bouwen tot een commerciële centrale die stroom levert aan het net. Die strategie sluit volgens het bedrijf aan bij de doelen van het Reactor Pilot Program en een presidentieel besluit dat de uitrol van geavanceerde kerntechnologie in de Verenigde Staten moet bespoedigen.

Of het concept ook daadwerkelijk werkt op commerciële schaal, moet de komende testfase uitwijzen. Slaagt het project, dan zou het een nieuwe manier bieden om kernenergie op te wekken: met een kleinere voetafdruk boven de grond, maar met technologie die zich al decennia heeft bewezen.