Fusiebedrijf CFS haalt opnieuw 1 miljard dollar op voor testreactor SPARC

Commonwealth Fusion Systems (CFS), een spin-off van het Massachusetts Institute of Technology (MIT), maakte deze week bekend dat het opnieuw 1 miljard dollar heeft opgehaald. Daarmee heeft het bedrijf sinds de oprichting in 2018 in totaal 4 miljard dollar aan investeringen binnengehaald. Volgens topman Bob Mumgaard is dat geen overbodige luxe: "Dit is de schaal van kapitaal die echt nodig is om fusie serieus te doen." Hij voegde eraan toe dat hij fusie liever voor 10 miljoen dollar in zijn garage zou realiseren, maar dat de natuurkunde dat simpelweg niet toestaat.

Op de fabrieksvloer van CFS in Massachusetts werken honderden mensen aan de bouw van SPARC, de testversie van de reactor waarmee het bedrijf wil bewijzen dat kernfusie een levensvatbare energiebron kan worden. De reactor is een zogeheten tokamak: een donutvormig vat waarin waterstofatomen samensmelten onder extreme hitte, vastgehouden door krachtige magneten. Voor die magneten gebruikt CFS speciale supergeleidende lintkabels, die sterkere magneetvelden mogelijk maken dan bij oudere reactorontwerpen. Het vacuümvat, het hart van de reactor waarin het plasma wordt opgesloten, is inmiddels grotendeels op zijn plek gezet. Volgens Mumgaard is SPARC nu ongeveer 80 procent af en moet de reactor begin tot medio 2027 volledig samenkomen.

Op zoek naar het omslagpunt

Nog geen enkel bedrijf ter wereld heeft aangetoond dat een fusiereactor structureel meer energie oplevert dan hij verbruikt. Alleen het Amerikaanse Lawrence Livermore National Laboratory slaagde daar met een laseropstelling in, voor het eerst in 2022. Die proef, die inmiddels elf keer is herhaald, gebruikt een andere techniek dan de tokamak-aanpak van CFS. Meer dan 150 tokamaks zijn sinds de jaren zestig gebouwd, maar geen enkele haalde tot dusver nettoenergiewinst. CFS mikt erop dat te veranderen zodra SPARC operationeel is, en wil in 2030 een reactor hebben die daadwerkelijk stroom aan het elektriciteitsnet levert. Het bedrijf diende in april als eerste fusiebedrijf de papieren in voor een aansluiting op het Amerikaanse net.

Bredere groep investeerders

Opvallend aan de nieuwe ronde is de samenstelling van de investeerders. Volgens financieel directeur Lorence Kim, die eerder bij Goldman Sachs werkte en als financieel topman van farmaceut Moderna de coronavaccinontwikkeling meemaakte, komt het grootste deel van het geld van nieuwe partijen. Het gaat onder meer om pensioenfondsen, staatsinvesteringsfondsen en industriële partners. Analist Chris Gadomski van marktonderzoeker BloombergNEF noemt die verbreding "zeer significant": het duidt volgens hem op een groeiend besef dat fusie-energie binnen tien jaar echt van betekenis kan worden.

Concurrentie met China

De race om fusie-energie wordt steeds meer gezien als een wedstrijd tussen de Verenigde Staten en China. Een tweeledig Senaatsrapport, waar Mumgaard zelf aan meewerkte, schat dat China sinds 2021 tussen de 6,5 en 13 miljard dollar heeft geïnvesteerd in de commercialisering van fusietechnologie. De VS loopt nog voorop wat betreft particuliere investeringen, maar volgens Mumgaard is ook voor CFS nog lang niet alles binnen: "Fusie vergt machines, kapitaal en bouwwerk. Een miljard dollar is een belangrijk signaal, maar er zal meer nodig zijn."