Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie
ČEZ dient milieurapport in voor Rolls-Royce-reactor bij Temelín
Het Tsjechische energiebedrijf ČEZ heeft een milieueffectrapportage ingediend voor de bouw van een kleine modulaire kernreactor van Rolls-Royce bij de centrale Temelín. Het is een belangrijke stap in de vergunningsprocedure, die naar verwachting eind 2027 wordt afgerond. De reactor moet in de tweede helft van de jaren 2030 gaan draaien.
ČEZ, het grootste energiebedrijf van Tsjechië, heeft bij het ministerie van Milieu de documentatie ingediend voor de milieueffectrapportage (EIA) van zijn geplande kleine kernreactor bij Temelín. In dat document staat welke gevolgen de bouw en het gebruik van de reactor kunnen hebben voor de omgeving, en welke maatregelen ČEZ neemt om die gevolgen te beperken. Het ministerie gaat de stukken nu beoordelen en betrekt daarbij ook reacties van omwonenden en andere belanghebbenden. ČEZ verwacht dat de hele procedure eind 2027 is afgerond.
Een belangrijk aandachtspunt in het rapport is water. Voor het koelen van een kernreactor is voldoende water nodig, en door aanhoudende droogte staat de beschikbaarheid daarvan in delen van Europa onder druk. ČEZ zegt al jaren onderzoek te doen naar de waterhuishouding rond potentiële locaties en stelt dat watergebrek, ook bij een verslechterende droogte, geen belemmering vormt voor de plannen bij Temelín. Op die locatie staan al twee grote kernreactoren van het Russische VVER-1000-type, die samen goed zijn voor ruim 2000 megawatt aan vermogen.
Een reactor uit de fabriek
De nieuwe reactor is ontworpen door Rolls-Royce SMR, de kernenergiedivisie van het Britse technologiebedrijf. Het gaat om een drukwaterreactor met een vermogen van 470 megawatt elektrisch (MWe), bedoeld om minstens zestig jaar lang stabiele basislast te leveren aan het elektriciteitsnet. Het bijzondere aan dit ontwerp is dat negentig procent ervan in een fabriek wordt gebouwd: losse modules van ongeveer zestien bij vier meter die op de bouwplaats alleen nog aan elkaar gezet moeten worden. Die fabrieksmatige aanpak moet bouwrisico's verkleinen en de bouwtijd flink inkorten, in tegenstelling tot traditionele kerncentrales die jarenlang op locatie worden opgebouwd.
Van Wales tot Zuid-Bohemen
ČEZ koos Rolls-Royce SMR in oktober 2024 als technologiepartner om in totaal tot 3 gigawatt aan kleine reactoren in Tsjechië te plaatsen, en nam daarbij een belang van 20 procent in het bedrijf. Temelín moet de eerste locatie worden, gevolgd door projecten bij de voormalige kolencentrales Tušimice en Dětmarovice. Beide partijen hebben inmiddels ook een zogeheten Early Works Contract getekend, waarmee de voorbereiding van de bouwplaats en de vergunningsaanvragen verder vorm krijgen, en er is een samenwerkingsovereenkomst met het Tsjechische ministerie van Industrie en Handel voor de verdere uitrol.
Rolls-Royce SMR speelt niet alleen in Tsjechië een rol. Het Britse bedrijf is ook de voorkeurstechnologie van de Britse overheid voor haar eerste kleine kernreactoren, die bij Wylfa op het Welshe eiland Anglesey worden gebouwd. Die locatie kan uiteindelijk tot acht reactoren herbergen; een definitief investeringsbesluit wordt daar in 2029 verwacht. Het Britse project moet als eerste in gebruik komen, met Temelín als tweede. Beide centrales moeten in de tweede helft van de jaren 2030 operationeel zijn.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Kleine modulaire reactoren moeten landen helpen om naast grote kerncentrales en windmolens en zonnepanelen stabiele, CO2-vrije stroom te leveren. Doordat ze grotendeels in een fabriek worden gebouwd, kunnen ze goedkoper en sneller gerealiseerd worden dan traditionele kerncentrales, wat ook kansen biedt aan toeleveranciers die vroeg instappen in deze nieuwe industrie.
- SMR (small modular reactor)
- Een kleine kernreactor die grotendeels uit fabrieksmodules wordt opgebouwd, in plaats van volledig op de bouwplaats.
- Milieueffectrapportage (EIA)
- Een officieel onderzoek naar de gevolgen van een project voor de omgeving, inclusief voorstellen om schade te beperken.
- Drukwaterreactor
- Het meest gebruikte type kernreactor, waarbij water onder hoge druk wordt verhit zonder te koken en zijn warmte afgeeft via een warmtewisselaar.
- Basislastvermogen
- Elektriciteitsproductie die continu en voorspelbaar is, en dus de vaste basis van het stroomnet vormt.
- VVER-1000
- Een Russisch ontwerp van een grote drukwaterreactor met een vermogen van ongeveer 1000 megawatt, zoals de twee bestaande reactoren bij Temelín.
- MWe (megawatt elektrisch)
- De eenheid waarin het elektrische vermogen van een energiecentrale wordt uitgedrukt.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.