Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie

Zweeds bedrijf Blykalla vraagt tweede kerncentrale met SMR's aan

· 2 min leestijd

SMR's & next-gen kernenergie
Beeld: World Nuclear News

Het Zweedse techbedrijf Blykalla heeft bij de regering een aanvraag ingediend voor een tweede kerncentrale met kleine modulaire reactoren. De centrale bij Untra moet acht loodgekoelde reactoren krijgen met een totaal vermogen van 440 megawatt. Zweden probeert met staatssteun de bouw van nieuwe kernenergie te versnellen.

Het Zweedse bedrijf Blykalla heeft een nieuwe aanvraag ingediend voor de bouw van een kerncentrale met kleine modulaire reactoren (SMR's). De centrale moet verrijzen bij Untra, in de gemeente Tierp, en zou plek bieden aan maximaal acht loodgekoelde reactoren met een gezamenlijk vermogen van 440 megawatt elektrisch (MWe). Het is de tweede aanvraag van het bedrijf in enkele maanden tijd.

Tweede locatie binnen enkele maanden

In mei diende Blykalla al een aanvraag in voor een centrale met zes reactoren in Norrsundet, in de gemeente Gävle. Beide locaties liggen in het centraal-oostelijke deel van Zweden. Topman Jacob Stedman zegt dat het bedrijf actief op zoek is naar plekken waar geavanceerde kernenergie het meeste waarde toevoegt. Volgens hem maken de compacte reactoren van Blykalla het mogelijk om kerncentrales dichter bij de industrie te bouwen, ook in het binnenland en in gemeenten waar traditionele kernenergie nooit eerder mogelijk was.

Loodgekoelde technologie uit Stockholm

Blykalla heette vroeger LeadCold en is voortgekomen uit onderzoek aan de KTH Royal Institute of Technology in Stockholm, waar al sinds 1996 wordt gewerkt aan reactoren die met vloeibaar lood worden gekoeld in plaats van met water. Het bedrijf, opgericht in 2013, ontwikkelt de SEALER-reactor (Swedish Advanced Lead Reactor). Dit type reactor behoort tot de vierde generatie kernreactoren en moet compacter en flexibeler zijn dan klassieke kerncentrales. De eerste commerciële reactor, de SEALER-55, moet een thermisch vermogen van 140 megawatt leveren en 55 MWe aan elektriciteit. Blykalla mikt op de vroege jaren dertig voor de eerste ingebruikname.

Zweedse staatssteun voor nieuwe kernenergie

De aanvraag van Blykalla past in een bredere golf van interesse in SMR's in Zweden. Vorig jaar mei stemde het Zweedse parlement, de Riksdag, in met een wet die staatssteun mogelijk maakt voor bedrijven die in nieuwe kernreactoren willen investeren. De regering verstrekt goedkope leningen, met een totaal plafond dat overeenkomt met ongeveer vier grote kerncentrales, oftewel zo'n 5000 MWe aan vermogen. Voorwaarde is dat een nieuwe reactor op één locatie minimaal 300 MWe aan vermogen levert. Zodra een centrale eenmaal draait en een vergunning heeft om op volle capaciteit stroom te leveren, kan het bedrijf bovendien een tweezijdig prijscontract met de overheid afsluiten dat de opbrengsten stabiliseert.

Sinds de wet op 1 augustus vorig jaar van kracht werd, hebben meerdere partijen zich gemeld. Het Zweedse energiebedrijf Videberg Kraft was in december de eerste met een aanvraag, gebaseerd op reactortechnologie van Rolls-Royce. In juni volgde Studsvik met een aanvraag voor maximaal 1400 megawatt aan nieuwe kernenergie met SMR's, en kort daarna diende Nordic Baseload Power een aanvraag in voor twee grote reactoren op de plek van de te ontmantelen centrale Barsebäck. Blykalla is daarmee een van in totaal vier bedrijven die inmiddels aankloppen bij de Zweedse overheid voor steun bij de bouw van nieuwe kernenergie.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? Zweden zet zwaar in op kleine modulaire kernreactoren om de industrie te verduurzamen en de vraag naar stroom op te vangen zonder de bouwtijd en kosten van traditionele kerncentrales. Als Blykalla's technologie slaagt, kunnen kerncentrales dichter bij fabrieken en in kleinere gemeenten verrijzen, wat de energietransitie flexibeler maakt.

SMR (small modular reactor)
Een kleine, fabrieksmatig gebouwde kernreactor met een vermogen van doorgaans enkele tientallen tot een paar honderd megawatt, die sneller en goedkoper te bouwen is dan een traditionele grote kerncentrale.
Loodgekoelde reactor
Een type kernreactor dat vloeibaar lood gebruikt om warmte af te voeren in plaats van water, wat hogere temperaturen en meer veiligheid mogelijk maakt.
Generatie IV-reactor
Een nieuwe generatie kernreactorontwerpen die veiliger, efficiënter en flexibeler moet zijn dan de reactoren die nu in gebruik zijn.
MWe en MWt
Eenheden voor vermogen: MWe staat voor het elektrische vermogen dat een centrale levert, MWt voor het thermische (warmte-)vermogen dat de reactor produceert voordat het wordt omgezet in elektriciteit.
Contracts for Difference (CfD)
Een tweezijdig prijscontract tussen overheid en energieproducent dat de opbrengst van elektriciteit stabiliseert, ongeacht schommelingen in de marktprijs.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over SMR's & next-gen kernenergie