Biotech & leven › Synthetische biologie & kunstmatig DNA
Amerikaanse startup laat sojaboon ijzerrijk melkeiwit produceren
Het Amerikaanse biotechbedrijf Alpine Bio heeft sojabonen zo aangepast dat ze lactoferrine aanmaken, een ijzerbindend eiwit dat normaal uit koemelk komt. De sojaversie bevat volgens het bedrijf 3,5 keer meer ijzer dan de dierlijke variant. Daarnaast presenteerde de startup een extreem oplosbaar eiwitisolaat uit gewone, niet-gg soja dat moet concurreren met wei-eiwit.
Alpine Bio, opgericht in 2016 door civiel ingenieur Magi Richani, maakte naam met het produceren van caseïne-eiwitten in sojabonen. Caseïne is normaal een melkeiwit uit koemelk. Het bedrijf heeft die techniek nu uitgebreid naar lactoferrine, een eiwit dat ijzer bindt en van nature voorkomt in moedermelk en koemelk.
Meer ijzer dan koemelk
Gewone lactoferrine uit koemelk heeft een ijzerverzadiging van ongeveer 20 procent. De sojaversie van Alpine Bio haalt volgens Richani zo'n 70 procent, ruim drie keer zoveel. Andere bedrijven maken lactoferrine via precisiefermentatie, waarbij micro-organismen het eiwit aanmaken in grote tanks. Alpine Bio kiest voor een andere route: de genetisch aangepaste sojaplant zelf doet het werk. Het bedrijf kan ook een ijzervrije versie maken met antimicrobiële eigenschappen, vergelijkbaar met lactoferrine uit koemelk. Volgens Richani is het goedkoper om het eiwit niet apart te zuiveren, maar direct sojamelk of andere voedingsmiddelen te maken van de aangepaste bonen. Voor de Amerikaanse markt wil het bedrijf de eiwitten laten goedkeuren via de GRAS-status, de Amerikaanse routine waarmee nieuwe voedingsstoffen relatief snel als veilig worden erkend.
Eiwitisolaat dat lijkt op wei-eiwit
Los van de lactoferrine ontwikkelde Alpine Bio ook een nieuw sojaproteïne-isolaat. Dat wordt niet gemaakt met genetisch gemodificeerde bonen, maar met gewone sojabloem. Het eiwit lost volgens Richani ongewoon goed op in water, blijft helder en stabiel bij verhitting en schuimt goed. Daarmee gedraagt het zich meer als wei-eiwit dan als een typisch plantaardig eiwit, dat vaak troebel wordt of bezinkt in dranken. Het product ontstond als bijproduct van onderzoek naar de functionaliteit van caseïne uit soja. Tijdens dat onderzoek ontdekte het team een manier om de oplosbaarheid van planteiwitten te verhogen en de bekende bijsmaak van sojaproducten weg te werken, onder meer door isoflavonen grotendeels te verwijderen. Op een demonstratie bij het Amerikaanse netwerkevenement MISTA in San Francisco liet Richani een sojamelk zien met 20 gram eiwit per portie van 240 milliliter, zonder toevoeging van verdikkingsmiddelen.
Waarom dit relevant is
Fabrikanten van eiwitrijke dranken en voeding zoeken al langer naar plantaardige alternatieven die zich net zo gedragen als dierlijke eiwitten. Slechte oplosbaarheid en bijsmaken zijn al jaren een knelpunt voor plantaardige eiwitten in bijvoorbeeld sportdranken en verrijkte zuivelvervangers. Alpine Bio claimt dat probleem grotendeels te hebben opgelost, en wil de technologie inpassen in bestaande productielijnen van de voedingsindustrie, zodat fabrikanten niet in nieuwe apparatuur hoeven te investeren.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als sojabonen op grote schaal dierlijke eiwitten als lactoferrine en caseïne kunnen produceren, wordt het makkelijker en goedkoper om functionele, dierlijke eigenschappen in plantaardige voeding te krijgen. Dat kan de overstap naar plantaardige voeding versnellen doordat smaak en textuur minder een obstakel vormen, en het opent de deur naar betaalbare, verrijkte voeding met bijvoorbeeld extra ijzer.
- Lactoferrine
- Een ijzerbindend eiwit dat van nature voorkomt in moedermelk en koemelk en bekendstaat om antimicrobiële eigenschappen.
- IJzerverzadiging
- Het percentage van de beschikbare ijzerbindingsplaatsen in een eiwit dat daadwerkelijk met ijzer gevuld is; hoe hoger dit percentage, hoe meer ijzer het eiwit bevat.
- Caseïne
- Het belangrijkste eiwit in koemelk, dat verantwoordelijk is voor onder meer de structuur van kaas en yoghurt.
- Isoflavonen
- Plantenstoffen in soja die bij sommige mensen een bijsmaak of ongewenste effecten kunnen veroorzaken en daarom soms uit sojaproducten worden verwijderd.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.