Klimaat & energie › SMR's & next-gen kernenergie
Amerikaanse kerncentrales krijgen AI-zoekmachine voor technische data
Kerncentrales in de Verenigde Staten gebruiken voortaan een AI-systeem genaamd NIVA om snel antwoorden te vinden in decennia aan technische en regelgevende documenten. Het systeem is getraind op een supercomputer en moet monteurs en ingenieurs helpen sneller de juiste informatie te vinden.
Amerikaanse kerncentrales beschikken sinds kort over een nieuw hulpmiddel: een virtueel zoeksysteem genaamd NIVA. Het is ontwikkeld door het bedrijf Atomic Canyon, in samenwerking met drie invloedrijke nucleaire organisaties: het Electric Power Research Institute (EPRI), het Institute of Nuclear Power Operations (INPO) en het Nuclear Energy Institute (NEI). NIVA moet technici en ingenieurs helpen om binnen enkele seconden antwoorden te vinden in enorme archieven vol technische tekeningen, onderhoudslogboeken en regelgeving. Die informatie is nu vaak verspreid over duizenden documenten die moeilijk doorzoekbaar zijn.
Speciaal getraind op nucleair jargon
De techniek achter NIVA heet FERMI, vernoemd naar natuurkundige Enrico Fermi. Gewone taalmodellen lopen vaak vast op de specifieke afkortingen en vaktaal van de kernenergiesector. FERMI is daarom getraind om de technische betekenis van een vraag te begrijpen, in plaats van alleen te zoeken naar exacte woorden. Voor die training werkte Atomic Canyon samen met het Oak Ridge National Laboratory, dat de modellen liet rekenen op de Frontier-supercomputer. Dit is een van de krachtigste rekenmachines ter wereld, opgebouwd uit duizenden gekoppelde processoren die gezamenlijk extreme hoeveelheden data kunnen verwerken. De trainingsdata bestond uit meer dan 53 miljoen pagina's documentatie van de Amerikaanse kernenergietoezichthouder NRC. De modellen zelf zijn openbaar gemaakt via het platform Hugging Face, waar ontwikkelaars wereldwijd AI-modellen delen.
Twee tools nu live, een derde in ontwikkeling
FERMI draait binnen een softwareomgeving die Neutron heet. Waar NIVA zoekt in het bredere sectorarchief, koppelt Neutron die mogelijkheden aan het eigen, afgeschermde netwerk van een individuele centrale. Zo kunnen technici ook hun eigen vergunningsdocumenten en procedures doorzoeken. Op dit moment zijn twee onderdelen beschikbaar. De Knowledge Assistant beantwoordt vragen in gewone taal op basis van officiële bronnen zoals NRC-richtlijnen, NUREG-rapporten en EPRI-onderzoek, met bronvermelding bij elk antwoord. De Operating Experience Assistant doorzoekt historische prestatiegegevens en eerdere storingsmeldingen, en kijkt daarbij naar de context van een vraag in plaats van naar losse zoekwoorden. Een derde tool, gericht op storingsdiagnose, wordt dit jaar nog getest.
Pilot bij grote energiebedrijven
Aan de proefperiode van zes maanden deed onder meer Constellation Energy mee, dat 21 reactoren op twaalf locaties beheert. Ook de centrale Diablo Canyon van Pacific Gas and Electric Company testte de tools al eerder. Om de uitrol naar meer centrales te financieren, haalde Atomic Canyon investeringen op bij onder meer chipmaker NVIDIA, investeerder Plug and Play Ventures en de voormalige bestuursvoorzitter van Vanguard, Mortimer Buckley.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als AI-systemen zoals NIVA breed ingang vinden, kunnen technici in de kernenergiesector sneller en veiliger beslissingen nemen omdat kennis niet langer verborgen blijft in ontelbare documenten. Dat kan onderhoud versnellen en fouten voorkomen, en het toont dat gespecialiseerde AI-toepassingen ook in strak gereguleerde sectoren zoals kernenergie hun weg vinden.
- NIVA
- Het zoeksysteem van Atomic Canyon waarmee de Amerikaanse kerncentrales gezamenlijk technische en regelgevende archieven kunnen doorzoeken.
- FERMI
- De familie AI-modellen achter NIVA, speciaal getraind om nucleair vakjargon te begrijpen.
- Neutron
- De softwareomgeving die FERMI koppelt aan het eigen, afgeschermde netwerk van een individuele kerncentrale.
- NRC
- De Amerikaanse Nuclear Regulatory Commission, de toezichthouder op kernenergie in de VS.
- NUREG
- Een reeks technische en veiligheidsrapporten die de NRC publiceert over kernenergie.
- Exascale-computing
- Een klasse supercomputers die meer dan een triljard berekeningen per seconde kan uitvoeren, gebruikt voor extreem zware rekentaken zoals AI-training.
- Informatieretrieval
- De techniek waarmee software relevante informatie terugvindt uit grote hoeveelheden tekst of data, op basis van betekenis in plaats van exacte zoekwoorden.
- Domeinspecifiek taalmodel
- Een AI-taalmodel dat is toegespitst op de vaktaal en context van één specifiek vakgebied, zoals kernenergie.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
