AI & computing › Post-quantum cryptografie
Zwitserland wil eigen fabriek voor kwantumbestendige chips in Jura
SEALSQ, WISeKey en het Zwitserse kanton Jura hebben een intentieverklaring getekend voor een nieuw centrum dat chips moet maken die bestand zijn tegen aanvallen van kwantumcomputers. Het project kost naar schatting 40 tot 60 miljoen Zwitserse frank en moet honderden banen opleveren.
Het gaat om een investering van naar schatting 40 tot 60 miljoen Zwitserse frank, verspreid over zes jaar. Het beoogde 'Jura Center' moet chips personaliseren, testen en van beveiligde sleutels voorzien die bestand zijn tegen toekomstige aanvallen van kwantumcomputers. Voor Zwitserland is het een poging om niet afhankelijk te blijven van buitenlandse partijen voor deze gevoelige technologie.
Centraal in het plan staat de QS7001 Quantum Shield, een chip van SEALSQ die is ontworpen voor post-quantum cryptografie. Dat zijn versleutelingsmethoden die zijn opgewassen tegen de rekenkracht van toekomstige kwantumcomputers, die de huidige beveiliging van bijvoorbeeld banken en overheden zouden kunnen kraken. De chip gebruikt de algoritmes ML-KEM en ML-DSA, twee standaarden die zijn vastgesteld door het Amerikaanse standaardisatie-instituut NIST.
Van precisiehorloges naar chipbeveiliging
Het kanton Jura staat al decennia bekend om zijn horloge-industrie en microtechniek: het maken van uiterst kleine, precieze onderdelen. SEALSQ en WISeKey willen die kennis inzetten voor een nieuwe toepassing: het inbouwen van een digitale root of trust in halfgeleiders. Dat is een cryptografisch ankerpunt in een chip waarop alle beveiliging verder steunt, vergelijkbaar met een kluis die de rest van het slotensysteem beschermt.
Het centrum moet dit proces stap voor stap opbouwen: eerst de basisvaardigheden voor sleutelprovisionering en firmwarepersonalisatie, later ook eigen ontwerpcapaciteit voor ASIC's, chips die voor één specifieke taak worden gemaakt. Volgens de plannen levert dit binnen twee jaar zo'n veertig banen op, oplopend tot 150 na vijf jaar en meer dan 250 na acht jaar. Minstens 60 procent daarvan zou naar inwoners van het kanton moeten gaan.
Voortbouwen op Spaans voorbeeld
Het Jura-project is niet het eerste van dit type. WISeKey en SEALSQ ontwikkelen al een vergelijkbaar centrum in het Spaanse Murcia, met een investering van circa 40 miljoen euro en steun van de Spaanse overheid. Dat centrum, Quantix Edge Security genoemd, genereerde volgens het bedrijf in het tweede kwartaal van 2026 zijn eerste omzet. De ervaring daarmee moet nu worden vertaald naar de Zwitserse situatie.
Het kanton Jura zelf treedt niet op als investeerder, maar als facilitator: het helpt bij vergunningen en onderzoekt aansluiting bij bestaande Zwitserse kaders. Ook wordt gekeken naar samenwerking met de hogeschool HE-Arc Ingénierie voor opleiding en onderzoek. Daarnaast onderzoeken de partijen kansen rond Zwitserse defensieopdrachten, omdat beveiligde chips steeds belangrijker worden voor toepassingen als avionica en beveiligde communicatie.
Na de ondertekening van de intentieverklaring moet een gezamenlijke werkgroep de komende periode een concreet businessplan, een locatie en een financieringsmodel uitwerken. Pas daarna volgt een definitief besluit over de bouw van het centrum.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als kwantumcomputers over enkele jaren krachtig genoeg worden, kunnen ze veel van de huidige digitale beveiliging kraken. Landen en bedrijven investeren daarom nu al in chips en versleuteling die daar wél tegen bestand zijn, en Zwitserland probeert met dit centrum grip te houden op die technologie binnen de eigen grenzen in plaats van afhankelijk te zijn van buitenlandse leveranciers.
- Post-quantum cryptografie
- Versleutelingsmethoden die zijn ontworpen om ook aanvallen van toekomstige, krachtige kwantumcomputers te weerstaan.
- ML-KEM
- Een door NIST gestandaardiseerd algoritme voor het veilig uitwisselen van geheime sleutels, bestand tegen kwantumcomputers.
- ML-DSA
- Een gestandaardiseerd algoritme voor digitale handtekeningen die ook na de komst van kwantumcomputers betrouwbaar moeten blijven.
- Root of trust
- Het cryptografische ankerpunt in een chip waarop alle verdere beveiliging van dat apparaat is gebaseerd.
- ASIC
- Een chip die is ontworpen voor precies één specifieke taak, in plaats van algemene berekeningen.
- Microtechniek
- De precisie-industrie gericht op het maken van zeer kleine, nauwkeurige onderdelen, van oudsher sterk verankerd in de Zwitserse horlogesector.
- Microcontroller
- Een klein, op zichzelf staand computerchipje dat vaak specifieke besturings- of beveiligingstaken uitvoert in apparaten.
- Sleutelprovisionering
- Het proces waarbij cryptografische sleutels veilig in een chip worden geladen, zodat die chip daarna vertrouwd kan worden.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
