Ruimtevaart › Herbruikbare raketten
Wanneer stappen de eerste mensen aan boord van SpaceX' Starship?
SpaceX ving zaterdag voor het eerst een Starship-raket terug op een lanceertoren, een belangrijke stap richting volledige herbruikbaarheid. Maar wanneer er ook echt mensen met dit ruimtevoertuig gaan vliegen, is een heel ander verhaal met veel losse eindjes.
De terugkeer van Starship naar de lanceertoren in het Zuid-Texaanse Starbase was een technisch hoogtepunt voor SpaceX. Het bedrijf van Elon Musk vangt de enorme raket nu steeds vaker veilig op, in plaats van hem in de oceaan te laten landen. Dat is een voorwaarde om de raket snel opnieuw te kunnen lanceren, net zoals SpaceX dat al jaren doet met de kleinere Falcon 9. Toch betekent dit niet dat er snel mensen aan boord gaan. Starship is tot nu toe alleen onbemand getest.
Eerst de Maan, dan pas de Aarde
De meest voor de hand liggende eerste bemande vlucht met Starship loopt via NASA. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie huurt een speciale maanlander-versie van Starship in voor het Artemis-programma. Astronauten lanceren daarbij vanaf de Aarde in NASA's eigen Orion-capsule, koppelen in een baan om de Maan aan Starship, en stappen daarin over voor de landing op het maanoppervlak. Die missie, Artemis III, stond oorspronkelijk gepland voor 2024, maar is inmiddels opgeschoven naar 2028. Of die datum haalbaar is, blijft onzeker. SpaceX moet eerst bewijzen dat het Starship regelmatig en betrouwbaar kan lanceren, iets waarvoor juist die terugkeer naar de toren essentieel is.
Waarom mensen op Aarde nog veel langer moeten wachten
Lastiger wordt het voor vluchten die ook op Aarde vertrekken én landen. Starship heeft geen ontsnappingssysteem, de reddingsraket die bij traditionele bemande capsules de bemanning wegschiet als de raket dreigt te ontploffen. Voor NASA-astronauten geldt die eis wel, maar voor commerciële passagiers ligt dat anders. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA certificeert commerciële ruimtevaartuigen niet als veilig, maar werkt met een systeem van 'informed consent': passagiers tekenen vrijwillig in met kennis van de risico's. Dat zou SpaceX in theorie de ruimte geven om eigen bemande vluchten te organiseren zodra het voldoende vertrouwen heeft in de betrouwbaarheid van de raket.
Toch is dat voor SpaceX nu geen prioriteit. Het bedrijf verdient momenteel vooral geld met het lanceren van Starlink-internetsatellieten, en straks mogelijk ook met datacenters in de ruimte onder de naam Starmind. Een bemand ruimtevaartbedrijf opzetten is tijdrovend, duur en risicovol: het verlies van een bemanning zou een enorme klap zijn voor een beursgenoteerd bedrijf, terwijl het verlies van wat satellieten amper opvalt. Opvallend genoeg heeft SpaceX ook aanbiedingen van private ruimtestations afgewezen om met Starship astronauten te vervoeren. Branche-watchers schatten daarom dat mensen pas na 2030, en mogelijk pas midden jaren 2030, met Starship op Aarde zullen landen. Wel is de cabine van Starship opmerkelijk: het bewoonbare volume van de maanlander-versie is groter dan dat van het International Space Station.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? De succesvolle terugvangst van Starship brengt volledig herbruikbare, snel inzetbare ruimtevaart dichterbij, wat lanceringen goedkoper maakt. Voor bemande vluchten geldt dat vooral NASA's maanmissies op korte termijn profiteren, terwijl gewone reizigers op Aarde nog jaren moeten wachten tot SpaceX veiligheid en verdienmodel op elkaar heeft afgestemd.
- Starship
- De grootste en krachtigste raket van SpaceX, ontworpen om volledig herbruikbaar te zijn en zowel satellieten, vracht als mensen te vervoeren.
- Herbruikbare raket
- Een raket die na lancering wordt terugehaald en opnieuw gebruikt, in plaats van weggegooid te worden, wat lanceringen veel goedkoper maakt.
- Human Landing System
- De aangepaste versie van Starship die NASA inhuurt om astronauten tussen een baan om de Maan en het maanoppervlak te vervoeren.
- Artemis-programma
- NASA's project om mensen terug naar de Maan te brengen, als opstap naar toekomstige Marsmissies.
- Orion
- De capsule van NASA waarmee astronauten vanaf de Aarde lanceren en weer terugkeren tijdens Artemis-missies.
- Lanceerabortsysteem
- Een noodsysteem dat een bemanningscapsule snel wegschiet van een raket die dreigt te exploderen; Starship heeft dit niet.
- FAA
- De Amerikaanse federale luchtvaartautoriteit, die ook toezicht houdt op commerciële ruimtevaart in de Verenigde Staten.
- Informed consent
- Een regelgevingsprincipe waarbij passagiers vrijwillig instemmen met de risico's van een vlucht, gebruikt voor commerciële ruimtevaart in plaats van strikte veiligheidscertificering.
- Starlink
- Het satellietinternetnetwerk van SpaceX, momenteel de belangrijkste inkomstenbron van het bedrijf.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.