Ruimtevaart › Herbruikbare raketten

Onderzoek naar mislukte Vulcan-lancering wijst niet meteen naar motoren

· Bijgewerkt 18 november 2026, 01:36 · 2 min leestijd

Herbruikbare raketten
Beeld: Ars Technica

De terugkeerlancering van de Vulcan-raket van United Launch Alliance mislukte dinsdag kort na de start. Voorlopig onderzoek wijst erop dat het probleem niet bij de BE-4-motoren van Blue Origin zelf lag, maar mogelijk bij systemen op de raket die brandstof naar die motoren voeren.

De Vulcan-raket van het Amerikaanse lanceerbedrijf United Launch Alliance (ULA) ging dinsdag mis tijdens zijn vijfde vlucht. Het was de eerste lancering sinds de raket maanden stillag door eerdere problemen. ULA meldt dat de raket ongeveer tien minuten na de start zijn telemetrie, het signaal met meetgegevens, verloor. Vlak na de start presteerde de hoofdtrap minder goed dan verwacht. Daardoor vond de afsplitsing van de bovenste trap plaats op een hoogte en snelheid die te laag waren om de baan om de aarde te bereiken.

Wat ging er mis bij de start?

De Centaur V-boventrap en de hulpraketten (solid rocket boosters) functioneerden wel normaal, bevestigt ULA. Het probleem zat dus in de hoofdtrap, die wordt aangedreven door twee BE-4-motoren van Blue Origin. Volgens twee bronnen die met Ars Technica spraken, wijst voorlopige data erop dat het probleem niet in de motoren zelf zat, maar in de toevoersystemen voor methaan en vloeibare zuurstof, de brandstoffen die de motoren nodig hebben. Mogelijk leverde een van de twee motoren na de start minder stuwkracht en kwam hij nooit meer op volle kracht. Camerabeelden lieten kort na het afwerpen van de hulpraketten, ongeveer twee minuten in de vlucht, zien dat één motor iets minder fel brandde dan de andere. Zo'n ongelijke werking van de motoren kan ook de plotselinge koerswijziging verklaren die in de data van ULA te zien was rond het moment van trapafsplitsing. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA houdt toezicht op het onderzoek, dat door ULA wordt geleid. Het is nog te vroeg voor harde conclusies.

Gevolgen voor Amerikaanse ruimtevaart

Dit is niet de eerste tegenslag voor Vulcan. Sinds de debuutvlucht in januari 2024 kampte de raket twee keer met problemen aan de mondstukken van de hulpraketten. Beide keren kon de raket dat compenseren en toch zijn baan bereiken, al legde het tweede incident de raket negen maanden stil. Deze nieuwe storing houdt Vulcan naar verwachting minstens een half jaar aan de grond, mogelijk langer. Dat treft vooral de Amerikaanse Space Force, die wacht op lanceringen van gevoelige militaire satellieten, en techbedrijf Amazon, dat meer dan tien lanceringen voor zijn satellietinternetproject Amazon Leo had gepland voor 2027. Het voedt bovendien een groeiend tekort aan lanceercapaciteit in de Verenigde Staten.

Ook voor Blue Origin, de maker van de BE-4-motoren, staat er veel op het spel. Het bedrijf wil zijn eigen zware raket New Glenn, die een vergelijkbare en krachtigere versie van de BE-4-motor gebruikt, al in januari weer laten vliegen. New Glenn mislukte in mei tijdens een grondtest door een defecte zuurstofklep in een BE-4-motor. Blue Origin meldde vorige week dat een aangepaste klep succesvol is getest en nu in nieuwe motoren wordt ingebouwd. Mocht de Vulcan-storing uiteindelijk toch aan de BE-4-motor liggen, dan dreigt ook de terugkeer van New Glenn vertraging op te lopen. Dat zou ook NASA raken, dat op de zware raket rekent voor het Artemis-maanprogramma.

Achtergrond & begrippen

Wat betekent dit voor de toekomst? Een langdurige uitval van Vulcan en mogelijk ook New Glenn zet de toch al krappe Amerikaanse lanceercapaciteit verder onder druk, net op het moment dat defensie, commerciële satellietoperators en NASA's maanplannen daar sterk van afhankelijk zijn. Het voorval laat ook zien hoe nauw raketprogramma's van verschillende bedrijven met elkaar verweven zijn via gedeelde motortechnologie.

BE-4-motor
Een raketmotor gebouwd door Blue Origin die op methaan en vloeibare zuurstof draait en zowel de Vulcan-raket van ULA als Blue Origins eigen New Glenn aandrijft.
Centaur V
De bovenste trap van de Vulcan-raket, die na het uitbranden van de hoofdtrap de lading naar zijn uiteindelijke baan brengt.
Solid rocket boosters (hulpraketten)
Extra, met vaste brandstof gevulde raketmotoren die aan de zijkant van de hoofdraket zitten en tijdens de eerste minuten van de vlucht extra stuwkracht leveren.
Telemetrie
De meetgegevens die een raket tijdens de vlucht automatisch naar de grond stuurt, zodat ingenieurs de prestaties kunnen volgen.
Trapafsplitsing (stage separation)
Het moment waarop een uitgebrande raketfase wordt afgeworpen zodat de volgende fase de vlucht kan voortzetten.
FAA
De Federal Aviation Administration, de Amerikaanse luchtvaartautoriteit die ook toezicht houdt op commerciële ruimtelanceringen.
Artemis-programma
Het NASA-programma dat astronauten terug naar de maan moet brengen en daar een permanente maanbasis moet opzetten.
Amazon Leo
Het satellietinternetproject van Amazon, vergelijkbaar met Starlink van SpaceX, waarvoor veel lanceringen nodig zijn.

Bronnen

Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.

Meer over Herbruikbare raketten