Ruimtevaart › Herbruikbare raketten
Vulcan-raket bijna klaar voor lancering na zeldzame Falcon 9-afblazing
United Launch Alliance lijkt na maanden stilte eindelijk klaar om zijn Vulcan-raket weer te lanceren, terwijl branchegenoot SpaceX juist een zeldzame afblazing van een Falcon 9-lancering voor de kiezen kreeg. Beide gebeurtenissen laten zien hoe de concurrentie tussen herbruikbare en wegwerpraketten de ruimtevaartindustrie momenteel vormgeeft.
De Amerikaanse ruimtevaart maakt zich op voor een drukke lanceerweek. United Launch Alliance (ULA) lijkt eindelijk klaar om zijn Vulcan-raket weer te lanceren, terwijl branchegenoot SpaceX juist een zeldzame afblazing voor de kiezen kreeg met zijn werkpaard de Falcon 9. Beide gebeurtenissen laten zien hoe de concurrentie tussen herbruikbare raketten en wegwerpraketten de ruimtevaartindustrie momenteel vormgeeft.
Vulcan nadert langverwachte comeback
ULA mikt op 29 oktober voor de eerste Vulcan-lancering in maanden, met een satelliet voor Amazons internetconstellatie Amazon Leo aan boord. Een tweede Vulcan-missie voor hetzelfde doel staat ook nog dit jaar gepland. Amazon Leo-vicepresident Rajeev Badyal vertelde aan Ars Technica dat zijn bedrijf bewust met vier verschillende raketbouwers in zee ging, waaronder ULA, Blue Origin, Arianespace en SpaceX, om niet afhankelijk te zijn van één leverancier. Die strategie betaalt zich nu uit: ULA kan volgens Badyal twee Vulcan-raketten gelijktijdig voorbereiden in twee aparte integratiehallen. Vulcan vliegt niet met herbruikbare onderdelen zoals de Falcon 9, maar met wegwerpbare stuwraketten die wel bijdragen aan een hogere lanceercapaciteit. Als de resterende vluchten dit jaar goed verlopen, voorspelt ULA een flinke versnelling van zijn lanceertempo in 2027.
Zeldzame hik bij SpaceX' Falcon 9
Terwijl Vulcan zich opmaakt voor zijn rentree, kreeg SpaceX een ongewone tegenslag. Een Falcon 9-lancering voor het Space Development Agency van het Amerikaanse ministerie van Defensie werd deze week in de laatste minuut van de telling afgeblazen, zonder opgegeven reden. Een nieuwe poging op 6 oktober ging eveneens niet door; SpaceX richt zich nu op 10 oktober. De gebruikte eerste trap, booster B1103, vloog hiervoor al vijf keer, onder meer met Starlink-satellieten. Dat een Falcon 9 zo laat in de telling wordt gestopt is opvallend, omdat het type raket inmiddels tientallen keren per jaar vliegt en geldt als de meest betrouwbare herbruikbare raket ter wereld.
Blue Origin bouwt aan meer lanceerplatforms
Ook Blue Origin, opgericht door Jeff Bezos, investeert fors in nieuwe infrastructuur. Het bedrijf is bezig met de bouw van drie extra lanceerplatforms, bovenop de bestaande locatie die wordt verbouwd voor de zware New Glenn-raket. Daarmee komt het totaal op vier platforms, wat moet helpen om net als SpaceX een hoger lanceertempo te halen met herbruikbare systemen. Ondertussen boekte Zuid-Korea met zijn Nuri-raket een vierde succesvolle vlucht op rij: vijf satellieten voor een nieuw aardobservatienetwerk kwamen veilig in een lage baan om de aarde terecht. De regering wil de ontwikkeling van raketten steeds meer overlaten aan private bedrijven, zoals dat ook in de Verenigde Staten gebeurt.
Achtergrond & begrippen
Wat betekent dit voor de toekomst? Als Vulcan eindelijk op stoom komt naast de al bewezen Falcon 9, ontstaat er voor het eerst sinds jaren echte concurrentie in de markt voor zware lanceervoertuigen. Dat drukt de prijs van een satellietlancering en versnelt de uitrol van internetconstellaties zoals Amazon Leo. Tegelijk laat de afblazing bij SpaceX zien dat ook de meest ervaren raketbouwer niet immuun is voor technische hapering, wat het belang van meerdere onafhankelijke lanceeraanbieders onderstreept.
- Herbruikbare raket
- Een raket waarvan onderdelen, zoals de eerste trap, na een vlucht worden teruggehaald en opnieuw gebruikt, wat lanceringen goedkoper maakt.
- Wegwerpraket
- Een raket die na één vlucht niet wordt herbruikt en dus telkens volledig nieuw gebouwd moet worden.
- Stuwraketten
- Extra raketmotoren die tijdens de start extra kracht leveren om een zware lading de ruimte in te krijgen.
- Booster
- De eerste trap van een raket, die het grootste deel van het stuwvermogen bij de start levert.
- Lage baan om de aarde
- Een baan op een paar honderd kilometer hoogte, waarin de meeste satellieten voor internet en aardobservatie draaien.
- Internetconstellatie
- Een groot netwerk van satellieten dat samen wereldwijd breedbandinternet verzorgt.
- Lanceerplatform
- De vaste locatie met installaties van waaruit een raket wordt gelanceerd.
- Integratiehal
- Een gebouw waarin de verschillende onderdelen van een raket voor de lancering in elkaar worden gezet.
- Lanceertelling
- De afgetelde reeks stappen en controles die vlak voor de start van een raket wordt doorlopen.
Bronnen
Dit artikel is met behulp van AI geschreven op basis van bovenstaande bronnen en is geen letterlijke vertaling. Zo werkt onze redactie.
