VS overweegt sancties tegen Chinese AI-modellen, maar krabbelt terug

De Amerikaanse regering overwoog de afgelopen weken harde maatregelen tegen Chinese AI-modellen met vrij toegankelijke gewichten, zoals Kimi K3 van het Chinese bedrijf Moonshot AI. Techreuzen als Nvidia, Meta, Microsoft en Google zetten zich fel af tegen die plannen, terwijl OpenAI en Anthropic juist aandrongen op strengere regels. Voorlopig trekt het Witte Huis zich terug, meldt de New York Times op basis van meer dan een half dozijn bronnen binnen overheid en bedrijfsleven.

Beschuldiging van technologiediefstal

De discussie laaide op nadat een golf van sterke Chinese modellen op de markt kwam. Kimi K3 evenaart volgens kenners op meerdere vlakken de beste Amerikaanse modellen. Michael Kratsios, hoofd van het Witte Huis Office of Science and Technology Policy, beschuldigde Moonshot AI publiekelijk van het distilleren van Fable, een model van Anthropic. Hij noemde die vermeende diefstal van Amerikaanse technologie "onacceptabel". Nog dezelfde dag opperde minister van Financiën Scott Bessent sancties. Ook stafchef Susie Wiles en minister van Handel Howard Lutnick bogen zich over het dossier. Op tafel lagen onder meer exportcontroles tegen Chinese ontwikkelaars van open modellen, een handelsverbod en een verbod voor Amerikaanse cloudbedrijven om nog zaken te doen met die partijen.

Verdeeldheid in Silicon Valley

OpenAI en Anthropic, die hun eigen modellen gesloten houden, drongen aan op beperkingen voor de Chinese concurrentie en verwezen daarbij naar nationale veiligheid. Bij Nvidia, Microsoft, Google en Meta ontstond juist ongerustheid dat de twee bedrijven, die allebei een beursgang voorbereiden, via deze weg hun marktpositie zouden veiligstellen. Via telefoontjes, video-overleg en interne berichten bouwden de techreuzen een tegengeluid op: open modellen versnellen juist innovatie en cyberverdediging, was hun argument. Nvidia-topman Jensen Huang werd het gezicht van dat verzet. Op 24 juli plaatste hij zijn allereerste bericht ooit op X om open modellen te verdedigen. Nvidia richtte bovendien een alliantie op voor open beveiligingstools, die inmiddels van een handjevol naar meer dan 230 leden is gegroeid. Christopher Padilla, voormalig ambtenaar bij het Amerikaanse ministerie van Handel, noemde het geschil tegenover de New York Times een "kooigevecht om de toekomst van de AI-industrie", waarbij het volgens hem vooral om geld en marktmacht draait en het veiligheidsargument erbij is gesleept.

Voorlopig geen verbod

Na de druk vanuit de sector koos het Witte Huis een andere koers: in plaats van Chinese modellen te weren, wil de regering nu vooral Amerikaanse modellen concurrerender maken. Dat past bij een bredere trend van AI-protectionisme, waarbij landen hun eigen AI-industrie proberen af te schermen. Ingewijden verwachten geen concrete maatregelen voor het bezoek van de Chinese president Xi Jinping in september. OpenAI liet weten dat zowel open als gesloten modellen een rol spelen en dat de opmars van Chinese open modellen juist reden is voor een nationaal kader in plaats van een argument tegen openheid. Anthropic wilde niet reageren, al heeft topman Dario Amodei eerder in een blogpost zijn standpunt over open gewichten uiteengezet.